Kiedy podwładny nie odpowie za naruszenie dyscypliny finansów

Zgłoszenie zastrzeżenia w formie pisemnej przed wykonaniem polecenia i pomimo złożenia tego zastrzeżenia otrzymanie pisemnego potwierdzenia wykonania polecenia albo nieodwołanie lub niezmienienie polecenia skutkuje wyłączeniem odpowiedzialności pracownika za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Kto ponosi winę

Do katalogu czynów stanowiących naruszenie dyscypliny finansów publicznych należą działania i zaniechania w zakresie pobierania i gromadzenia środków publicznych, zaciągania zobowiązań finansowych i dokonywania wydatków, gospodarowania mieniem, udzielania zamówień publicznych oraz zwrotu środków publicznych, niezgodne z przepisami ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Za naruszenie dyscypliny finansów publicznych odpowiedzialność ponosi osoba, która popełniła czyn naruszający dyscyplinę, określony przez przepisy ustawy obowiązującej w chwili jego popełnienia, a także osoba, która wydała polecenie wykonania czynu naruszającego. Należy zaznaczyć, iż odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Zatem odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają tylko osoby fizyczne, którym można przypisać winę, a więc:

wosoby wchodzące w skład organu wykonującego budżet lub plan finansowy jednostki sektora finansów publicznych albo organu zarządzającego podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, lub zarządzającego mieniem tych jednostek lub podmiotów;

wkierownicy jednostek sektora finansów publicznych;

wpracownicy jednostek sektora finansów publicznych lub inne osoby, którym powierzono wykonywanie obowiązków, których niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych;

wosoby wykonujące w imieniu podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, czynności związane z wykorzystaniem tych środków lub dysponowaniem tymi środkami.

Przesłanki wyłączenia

Przepisy ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych przewidują możliwość wyłączenia ponoszenia odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Dotyczy to osoby, która naruszyła dyscyplinę finansów publicznych wskutek wykonania polecenia przełożonego, kierownika jednostki, dysponenta środków publicznych, organu nadzorującego lub organu założycielskiego. Osoba ta nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli:

wprzed wykonaniem polecenia zgłosiła pisemnie zastrzeżenie, i

wpomimo tego zastrzeżenia, otrzymała pisemne potwierdzenie wykonania polecenia albo polecenie nie zostało odwołane albo zmienione.

Zatem łączne spełnienie obu przesłanek skutkuje wyłączeniem odpowiedzialności podwładnego i wówczas odpowiedzialność ponosi osoba, która podpisała się pod pisemnym poleceniem wykonania polecenia, a przy braku takiego dokumentu - osoba, która wydała polecenie wykonania czynu naruszającego dyscyplinę finansów publicznych.

Jeżeli pracownik nie zgłosił pisemnego zastrzeżenia przed wykonaniem polecenia przełożonego, nie może skutecznie powoływać się na to, że jego zachowanie się niezgodnie z przepisami było realizacją polecenia przełożonego.

Na mocy uchwały

Należy podkreślić, iż wyłączenie ponoszenia odpowiedzialności dotyczy także osoby, która naruszyła dyscyplinę finansów publicznych wskutek wykonania uchwały organu wykonującego budżet lub plan finansowy jednostki sektora finansów publicznych, organu zarządzającego podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne lub zarządzającemu mieniem tych jednostek. Warunkiem jest jednak, aby osoba ta przed wykonaniem uchwały zgłosiła pisemnie zastrzeżenie i pomimo tego zastrzeżenia otrzymała pisemne potwierdzenie wykonania uchwały lub uchwała nie została uchylona albo zmieniona.

W tym przypadku odpowiedzialność ponosi każdy z członków organu, który podpisał się pod pisemnym potwierdzeniem wykonania uchwały, a w razie braku takiego dokumentu - każdy z członków organu, który nie zgłosił sprzeciwu do uchwały, która nie została uchylona albo zmieniona (orzeczenie RKO z 21 sierpnia 2009 r., nr RIO-IV- 0021-11-09, opubl. Biul. NDFP 2009/4/11).

PRZYKŁAD

Potwierdzenie pisemne

Kierownik jednostki sektora finansów publicznych wydał podwładnemu pracownikowi polecenie służbowe polegające na dokonaniu zapłaty za zrealizowane zadanie ze środków pochodzących z dotacji. Z tym, że dotacja nie była udzielona na to zadanie. Pracownik przed realizacją polecenia zgłosił w formie pisemnej zastrzeżenie do tego polecenia. Jednak pomimo tego otrzymał od kierownika jednostki pisemne potwierdzenie jego wykonania. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest w tym przypadku wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego dotację (art. 9 pkt 1 ustawy o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych). Jednakże odpowiedzialność pracownika jest wyłączona, gdyż przed wykonaniem polecenia zgłosił pisemnie zastrzeżenie i pomimo tego zastrzeżenia otrzymał pisemne potwierdzenie wykonania polecenia. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi w tym przypadku kierownik jednostki.

@RY1@i02/2013/110/i02.2013.110.0080004ab.802.jpg@RY2@

dr Anna Ryl specjalista w zakresie finansów publicznych, praktyk kontroli

dr Anna Ryl

specjalista w zakresie finansów publicznych, praktyk kontroli

Podstawa prawna

Ustawa z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j Dz.U. z 2013 r. poz. 168).