ZUS nie dostanie składek od cudzoziemca

Obywatele obcych państw nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia w Polsce, jeśli ich pobyt na terenie naszego kraju nie ma charakteru stałego.

W 2009 r. obywatelka Szwecji zamieszkała na stałe w tym kraju otrzymała od ZUS decyzję nakładającą na nią obowiązek zapłacenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Należności wraz z odsetkami dotyczyły okresu od 1 stycznia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r, gdy zainteresowana prowadziła działalność w Polsce. Kobieta nie zgodziła się na odprowadzenie tych składek i odwołała się do sądu I instancji. W czasie postępowania sędziowie ustalili, że zainteresowana od 22 lat mieszka w Szwecji i ma obywatelstwo tego kraju.

Także tam prowadzi firmę zajmująca się handlem butami i odprowadza wszystkie podatki. W Polsce zaś w lipcu 2000 r. założyła jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością zajmującą się produkcją obuwia roboczego. W 2008 r. wprowadzony został obowiązek opłacania składek przez właścicieli jednoosobowych spółek z o.o. Z racji tego ZUS z urzędu objął kobietę obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym.

Zainteresowana nie odwołała się od tej decyzji. Dopiero wówczas organ rentowy wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, wymierzającą składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od 1 stycznia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. Po zbadaniu sprawy sąd I instancji uznał, że zainteresowana nie ma obowiązku zapłacenia zaległych nalezności.

ZUS złożył apelację, lecz także sąd II instancji uznał, że nie ma podstaw prawnych do objęcia kobiety ubezpieczeniem w okresie przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej (czyli do stosowania przepisów unijnych).

Wobec zainteresowanej nie mogła być także stosowana ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.). A to dlatego, że jej pobyt w okresie spornym na terenie Polski nie miał charakteru stałego. Tym samym zainteresowana nie ma obowiązku wpłacania zaległych składek do ZUS.

Zakład złożył kasację do Sądu Najwyższego. Sędziowie po zbadaniu sprawy oddalili jednak skargę. Wskazali, że decyzje dotyczące podlegania ubezpieczeniom społecznym muszą być wydawane po zbadaniu w konkretnej sprawie sytuacji faktycznej. A nie - jak chce ZUS - wyłącznie na podstawie deklaracji.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 2012 r., sygn. akt II BU 2/12.