Wdowa musi odszukać pracodawców męża

Była żona z prawem do alimentów może ubiegać się o rentę rodzinną po zmarłym współmałżonku.

Do jednego z oddziałów ZUS (imię i nazwisko do wiadomości redakcji) zgłosiła się kobieta, która ukończyła 50 lat. Dostarczyła odpis wyroku sądowego stwierdzającego rozwód oraz przyznający jej prawo do alimentów. Tym samym zainteresowana spełniła warunki określone w art. 70 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.). Prawo do takiego świadczenia potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z 9 marca 2011 r. (sygn. akt III UK 84/10). W innym wyroku SN zwrócił uwagę, że rozwód generalnie wyłącza prawo do renty rodzinnej. Fakt wspólnego zamieszkiwania byłych małżonków aż do śmierci jednego z nich nie ma bowiem znaczenia dla uprawnień do renty rodzinnej, istotny jest bowiem stan prawny (wyrok SN z 19 marca 2009 r., sygn. akt II UK 256/08).

Problem jednak polegał na tym, że do wniosku o przyznanie renty rodzinnej niezbędne jest dołączenie dokumentów zmarłego męża potwierdzających okresy składkowe i nieskładkowe. Dotyczy to osób, które nie miały ustalonego prawa do świadczeń z ZUS. Takie świadczenie można bowiem otrzymać w przypadku, kiedy zmarły podlegał ubezpieczeniu przez 25 lat i z racji śmierci został uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy. Wdowa otrzyma wsparcie z ZUS także wtedy, gdy zmarły podlegał ubezpieczeniom w dniu śmierci lub też całkowita niezdolność do pracy powstała nie później niż w ciągu 18 dni od ustania ostatniego okresu ubezpieczenia. Zainteresowana może także ubiegać się o przyznanie pomocy, jeśli przedstawi dokumenty potwierdzające pięcioletni okres składkowy i nieskładkowy przypadający na ostatnie 10 lat przed złożeniem wniosku. W tych sprawach wypowiadał się Sąd Najwyższy (uchwała z 23 marca 2006 r., sygn. akt I UPZ 5/05 oraz wyrok z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II UK 130/12).

Osoby ubiegające się o rentę rodzinną muszą wiedzieć, że ZUS wymaga przedstawienia świadectw pracy, zaświadczeń potwierdzających wysokość dochodu oraz innych dokumentów, które udowodnią okresy składkowe. W takim przypadku niezbędne jest sprawdzenie na podstawie numeru PESEL adresu ostatniego miejsca zamieszkania podanego w akcie zgonu do właściwego oddziału ZUS dla zmarłego. Dodatkowo warto o pomoc zwrócić się do ostatniego pracodawcy, który posiada teczkę z dokumentacją osobową zmarłego. Tam bowiem będą informacje o poprzednich miejscach pracy.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl