Poradnia prawna

● Czy obywatele Ukrainy zatrudnieni w polskich firmach na stanowisku kierowcy mogą bez ograniczeń wykonywać pracę na terytorium UE

● Ile czasu trwa oczekiwanie na wydanie świadectwa kierowcy

Czy polscy przewoźnicy drogowi mogą korzystać z elektronicznego listu przewozowego CMR?

Ogólne warunki, na podstawie których wykonywane są usługi międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, regulowane są Konwencją o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR). Podstawowym dokumentem stosowanym przy realizacji tego rodzaju usług transportowych jest list przewozowy CMR, w którym zawarte są m.in. informacje dotyczące nadawcy i odbiorcy towaru, charakterystyka przedmiotu przesyłki czy też sposób potwierdzenia dostawy towaru. Do niedawna list przewozowy CMR był wydawany i stosowany tylko w formie papierowej. W lutym 2008 r. został przyjęty protokół do Konwencji CMR, który poza możliwością korzystania z elektronicznego listu przewozowego e-CMR umożliwia ponadto zgłaszanie żądań, instrukcji, zastrzeżeń czy reklamacji przewidzianych w Konwencji CMR także w formie elektronicznej. Protokół ten wszedł w życie 5 czerwca 2011 r. i do tej pory przystąpiło do niego 11 państw, tj.: Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Francja, Hiszpania, Holandia, Litwa, Łotwa, Słowacja i Szwajcaria. Do tej pory Polska nie przystąpiła do tego protokołu, co nie oznacza, że używanie listu przewozowego e-CMR jest w naszym kraju zabronione. W takiej sytuacji nadal będzie istniał obowiązek posiadania jej papierowej formy dla celów kontrolnych na obszarze Polski. ⒸⓅ

Podstawa prawna

Protokół dodatkowy do Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) sporządzony 20 lutego 2008 r. w sprawie elektronicznego listu przewozowego, który wszedł w życie 5 czerwca 2011 r.

Czy obywatele Ukrainy zatrudnieni w polskich firmach na stanowisku kierowcy mogą bez ograniczeń wykonywać pracę w transporcie międzynarodowym na terytorium innych krajów UE?

Wykonywanie pracy na obszarze UE przez cudzoziemca niebędącego obywatelem państwa członkowskiego UE wymaga uzyskania przez niego tytułu pobytowego oraz pozwolenia na pracę. Dokumentem uprawniającym do pobytu na terytorium Polski jest wiza krajowa, wiza Schengen albo zezwolenie pobytowe (czyli karta pobytu). Należy pamiętać, że nie wszystkie dokumenty pobytowe (np. wiza turystyczna czy wiza tranzytowa) uprawniają do wykonywania pracy na terytorium danego kraju. Pozwolenie na prace wydane w danym państwie członkowskim UE pozwala - co do zasady - na podjęcie i wykonywanie pracy na terytorium tego kraju. W konsekwencji wykonywanie pracy na stanowisku kierowcy w transporcie międzynarodowym może oznaczać konieczność posiadania przez kierowcę spoza UE dodatkowej wizy krajowej. Dla przykładu, w Niemczech dla obywateli państw trzecich w celu przejściowego świadczenia usług wymagana jest wiza "Vander Elst". Dlatego też w celu uniknięcia ewentualnych sankcji przed wjazdem na terytorium państwa członkowskiego UE należałoby sprawdzić czy przepisy danego kraju wymagają spełnienia dodatkowych wymogów. ⒸⓅ

Podstawa prawna

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy oraz ewentualne przepisy krajowe państw członkowskich UE (Dz.Urz. UE z 2013 r. L 180, s. 31).

W jakim terminie GITD jest obowiązane wydać świadectwo kierowcy i jak w ostatnim czasie zmieniły się warunki jego wystawiania?

Świadectwo kierowcy to dokument wydawany na wniosek przedsiębiorcy posiadającego licencję wspólnotową i zamierzającego zatrudnić na stanowisku kierowcy w międzynarodowym przewozie rzeczy osobę niebędącą obywatelem państwa członkowskiego UE ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu przepisów wspólnotowych. W Polsce dokument ten wydawany jest przez GITD w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że w myśl przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku spraw rozpatrywanych wyłącznie w oparciu o dowody przedstawione przez stronę postępowania, czyli tak jak ma to miejsce w przypadku świadectwa kierowcy przez przedsiębiorcę, załatwienie sprawy powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki. Natomiast gdyby wydanie świadectwa kierowcy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, powinno to nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca.

W ostatnim czasie były nowelizowane przepisy ustawy o transporcie drogowym, które stanowią bezpośrednią podstawę prawną do wydania tych dokumentów, jednakże nie wprowadzono istotnych zmian w zakresie warunków wydawania tych dokumentów. Wprowadzono natomiast sankcje dla przedsiębiorców za niewłaściwe wykorzystywanie świadectwa kierowcy, które może polegać na niespełnianiu warunków stanowiących podstawę jego wydania lub podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy. W przypadku stwierdzenia takich nieprawidłowości istnieje obowiązek cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres jednego roku. ⒸⓅ

Podstawa prawna

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.Urz. UE z 2009 r. L 300, s.72).

Ustawa z 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1935).

Piotr Mikiel