Nakaz rozbiórki starych budowli bezprawny

Jeżeli obiekt budowlany powstał przed 1995 r. jako samowola budowlana, to organy nadzoru nie mogą żądać jego rozbiórki, stosując aktualne przepisy prawa budowlanego. Tak wynika z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyijnego.

Sprawa dotyczyła spółdzielni mieszkaniowej, na terenie której położone jest boisko do gry w piłkę siatkową. Zostało ono wybudowane w 1975 r., kiedy obowiązywała ustawa - Prawo budowlane z 1974 r. W 2004 r. spółdzielnia przebudowała obiekt. Przeprowadzone prace polegały na ogrodzeniu terenu oraz wymianie nawierzchni boiska (wraz z drenażem). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie, ponieważ uznał, że boisko to w przeszłości zostało wybudowane w ramach samowoli, a więc kolejne prace przeprowadzone na tym obiekcie stanowią również samowolę. W związku z tym organ zastosował art. 48 prawa budowlanego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), który przewiduje nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.

Spółdzielnia nie zgodziła się z tą decyzją i złożyła odwołanie. Wskazała na art. 103 obecnie obowiązującej ustawy: stanowi on, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, a więc przed 1 stycznia 1995 r. Oznacza to, że nie można nakazać rozbiórki tych samowolnych obiektów, których budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995 r., bo dla nich obowiązująca jest poprzednia regulacja.

Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego uznał jednak, że przeprowadzone prace miały charakter remontu. W ocenie organu, mimo że nie wymagały one pozwolenia, lecz zgłoszenia, to obiekt ten powinien podlegać rozbiórce na podstawie art. 49b ustawy -Prawo budowlane. Wyłączone jest zatem stosowanie przepisu przejściowego wynikającego z art. 103 ustawy, dotyczącego jedynie art. 48.

Rację organowi przyznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Wyrok sądu I instancji został jednak uchylony przez NSA, który uwzględnił skargę kasacyjną spółdzielni. Sędzia Jerzy Stelmasiak stwierdził, że zarówno organ nadzoru, jak i sąd wojewódzki błędnie zinterpretowały art. 103 ustawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyijnego przepis ten ma charakter gwarancyjny, polegający na tym, że obiekty wybudowane w ramach samowoli pod rządami starej ustawy i ukończone przed 1995 r. mogą dalej istnieć na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 12 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2480/12.

Czytaj też "Kiedy może zostać wydany nakaz rozbiórki?" na