Przekształcenie tylko dla osób fizycznych

Przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r. poz. 83), które przyznają taką możliwość nie tylko osobom fizycznym, lecz także prawnym, są niezgodne z konstytucją. Tak stwierdził wczoraj Trybunał Konstytucyjny. Wnioskodawcą zbadania przepisów była rada Szczecina.

Jej zdaniem ustawa rażąco ingerowała w prawo własności gmin. Powód? Nie mają one możliwości decydowania o nieruchomościach stanowiących ich własność, które zostały oddane w użytkowanie wieczyste.

Trybunał konstytucyjny podzielił te wątpliwości. Uznał, że rozszerzenie możliwości przekształcenia prawa użytkowania, w takim zakresie w jakim obejmuje osoby prawne (z wyjątkiem spółdzielni mieszkaniowych) oraz osoby fizyczne, które uzyskały użytkowanie wieczyste w celu prowadzenia działalności gospodarczej, jest niezgodne z konstytucją.

Sędziowie stwierdzili, że obowiązujące przepisy naruszają zasady zaufania do państwa i prawa oraz sprawiedliwości społecznej (art. 2 konstytucji). Ingerują też w podstawy samodzielności gmin (art. 165 ust. 1 konstytucji).

- Kwestionowane przepisy rażąco naruszyły samodzielność jednostek samorządu terytorialnego, które oddając nieruchomości w użytkowanie wieczyste, nie mogły spodziewać się, że drugiej stronie umowy zostanie przyznane uprawnienie do jednostronnego zakończenia stosunku prawnego przez przekształcenie przysługującego jej prawa we własność - orzekł trybunał. - Ustawodawca narzucił gminom zasady rozporządzania nieruchomościami stanowiącymi ich własność. Tym samym uniemożliwił im realizację racjonalnej gospodarki finansowej i przestrzennej.

Trybunał przyznał też, że kwestionowane przepisy wykreowały przywileje majątkowe dla określonych grup podmiotów. Na skutek nieuzasadnionego konstytucyjnie przepisu nastąpiło uszczuplenie majątku publicznego, który z założenia służy zaspokojeniu potrzeb całej wspólnoty.

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok TK z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt. K29/13.