Nabierani na pracę w zamian za weksel

Agencja pośredniczy w znalezieniu pracy

Zgodnie z przepisami agencja pracy wpisana do Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia (KRAZ) może prowadzić działalność polegającą na pośrednictwie pracy, doradztwie personalnym czy poradnictwie zawodowym. Problem w tym, że sam wpis do KRAZ nie gwarantuje jeszcze, że taka agencja działa zgodnie z prawem. Do KRAZ może się dzisiaj wpisać niemal każdy. Zwykle usługi pośrednictwa pracy świadczone są na komercyjnym rynku w ten sposób, że agencja zawiera umowę z firmą, która poszukuje personelu i za umówionym wynagrodzeniem prowadzi rekrutację dla swojego kontrahenta (i on uiszcza zapłatę). Jeżeli uda jej się zrekrutować odpowiedniego kandydata, zwykle w okresie pracy takiego pracownika agencja otrzymuje wynagrodzenie od firmy, z którą cudzoziemiec pracuje (prowizję za pozyskanie pracownika), a czasami jednorazowe wynagrodzenie. Jest oczywiste, że agencji zależy, aby cudzoziemiec pracował na rzecz współpracującej z agencją firmy jak najdłużej. Świadczenie takich usług jest w pełni dopuszczalne na mocy ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 735; dalej: ustawa o promocji zatrudnienia). W ostatnim czasie z uwagi na napływ imigrantów pojawia się jednak na rynku pracy trend polegający na stosowaniu wobec cudzoziemców środków przymuszających ich do pracy przez długi czas u tego pracodawcy, którego znalazła im agencja. A te środki budzą już duże wątpliwości co do swojej zgodności z prawem.

Lojalka za pomoc w zatrudnieniu

Pierwszą praktyką, która budzi wątpliwości, jest zawieranie przez agencje pracy z cudzoziemcami umów, które zobowiązują ich do przepracowania u znalezionego pracodawcy co najmniej kilku lat. Agencja deklaruje, że pomoże cudzoziemcowi w znalezieniu pracy, a ten po jej podjęciu ma przepracować określony czas w znalezionej firmie. Dalej idące są postanowienia zmierzające do obciążenia cudzoziemca surowymi karami w razie rezygnacji z tej pracy. Agencja deklaruje, że pobierze w takim przypadku opłaty, np. za: analizę dokumentów, przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej, pomoc w wypełnieniu dokumentów. Opłaty te zwykle nie mają żadnego związku z faktycznie poniesionymi kosztami i są znacząco zawyżone. Zdarza się, że sięgają kilkudziesięciu tysięcy złotych. Na tym jednak nie koniec. Aby zabezpieczyć swoje roszczenia, agencje pracy zobowiązują cudzoziemców do wystawienia weksli in blanco na bardzo wysokie kwoty. Cudzoziemiec z czasem znajduje lepszą pracę i rozwiązuje umowę o pracę, po czym od agencji otrzymuje wezwanie do zapłaty na kilkadziesiąt tysięcy złotych pod rygorem wypełnienia weksla in blanco.