Żołnierz już nie trafi do aresztu koszarowego

1 stycznia 2010 r. wchodzi w życie nowa ustawa o dyscyplinie wojskowej. Przepisy mają zapewnić zgodność wojskowych przepisów dyscyplinarnych z wymogami określonymi w Konstytucji RP oraz w innych ustawach i ratyfikowanych przez Polskę umowach międzynarodowych. Przede wszystkim stosowane sankcje mają być teraz bardziej adekwatne do wagi i okoliczności popełnianego czynu, a także szczególnych warunków pełnienia służby wojskowej (stany nadzwyczajne, wojna, działania wojenne).

Przepisy wzmacniają system motywacyjny żołnierzy. Ogólna liczba 16 wyróżnień będzie większa od liczby sankcji w postaci kar i środków dyscyplinarnych - 12. Nowym wyróżnieniem będzie np. zatarcie ukarania przed upływem terminu określonego w ustawie, zastępujące dotychczasową konieczność stosowania złożonej procedury zacierania ukarania przed upływem ustawowych terminów.

Katalog kar dyscyplinarnych zmniejszył się z 9 do 7. Zrezygnowano z kary zakazu opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania oraz kary aresztu koszarowego i praktycznie kary aresztu izolacyjnego, pozostawiając możliwość jej orzekania jedynie w przypadku odwieszenia obowiązku pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Natomiast dodano karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku służbowym.

Szczególne znaczenie ma nadanie dowódcom drużyn statusu przełożonych dyscyplinarnych i nadanie im prawa do bezpośredniego reagowania dyscyplinarnego. Przyjęcie tego postulatu będzie przywróceniem uprawnień utraconych przez nich kilkanaście lat temu.

W nowej ustawie określono ogólne zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz wymierzania kar i stosowania środków dyscyplinarnych. Jednym z najistotniejszych uregulowań będzie wprowadzenie niezależności odpowiedzialności dyscyplinarnej od jakiejkolwiek innej, w tym karnej, w związku z tym samym czynem zabronionym. Do tej pory przepisy nie dawały, w przeciwieństwie do unormowań odpowiedzialności dyscyplinarnej innych służb mundurowych, możliwości łączenia odpowiedzialności dyscyplinarnej żołnierza z innymi rodzajami odpowiedzialności za popełnienie czynu zabronionego.

W ustawie znalazł się nowy dyscyplinarny środek zapobiegawczy - niedopuszczenie do wykonywania czynności służbowych. Będzie on stosowany wobec żołnierzy podejrzanych o bycie pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub psychotropowych.

Adam Makosz

Ustawa z 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz.U. z 2009 r. nr 190, poz. 1474).