Dofinansowanie na badania

Inwestor, który zamierza realizować roboty budowlane przy zabytku nieruchomym wpisanym do rejestru zabytków lub objętym ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub znajdującym się w ewidencji wojewódzkiego konserwatora zabytków, będzie zobowiązany do pokrycia kosztów badań archeologicznych oraz ich dokumentacji, gdy przeprowadzenie tych badań będzie niezbędne w celu ochrony zabytków. Taki sam obowiązek będzie spoczywał na inwestorze w przypadku wykonywania robót zmiennych lub zmiany charakteru dotychczasowej działalności na terenie, na którym znajdują się zabytki archeologiczne. Zakres i rodzaj niezbędnych badań archeologicznych każdorazowo będzie ustala wojewódzki konserwator zabytków w drodze decyzji.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego będzie mógł udzielić osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej dotacji na przeprowadzenie badań archeologicznych oraz wykonanie ich dokumentacji, w przypadku gdy koszt planowanych badań archeologicznych i ich dokumentacji będzie wyższy niż 2 proc. kosztów planowanych działań. Nowelizacja ustawy w tej części jest wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego (K 20/07), który za niezgodny z ustawą zasadniczą uznał przepisy przerzucające na inwestorów cały ciężar finansowania badań archeologicznych i ich dokumentacji bez zagwarantowania jakiejkolwiek pomocy ze strony państwa.

Wysokość dotacji na dofinansowanie badań archeologicznych i ich dokumentacji będzie równa różnicy pomiędzy kosztami planowanych badań archeologicznych i ich dokumentacji a kosztami stanowiącymi 2 proc. kosztów planowanych prac inwestycyjnych. Nowe przepisy wyłączają możliwość udzielenia dotacji, gdy podmiotem prowadzącym badania archeologiczne jest jednostka organizacyjna zaliczana do sektora finansów publicznych, z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego. Dofinansowanie nie będzie także możliwe, jeśli badania te będą realizowane z wykorzystaniem środków finansowych Unii Europejskiej, Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Norweskiego Mechanizmu Finansowego.

W przypadku gdy inwestor nie rozliczy otrzymanego dofinasowania w terminie pięciu lat od dnia zawarcia umowy w sprawie udzielenia dotacji lub gdy dokumentacja badań archeologicznych nie zostanie przekazana wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków w terminie trzech lat od dnia wydania pozwolenia na przeprowadzenie badań archeologicznych, dotacja będzie podlegała zwrotowi wraz z należnymi odsetkami.