Kontroler nie wszystko może

O tym, że w firmie będzie prowadzona kontrola, przedsiębiorca powinien zostać powiadomiony przez organ inspekcji. Zanim inspektorzy podejmą pierwsze czynności, powinni okazać mu albo osobie przez niego wskazanej legitymacje służbowe upoważniające do wykonania kontroli. Nie mogą też przedłużać trwania kontroli poza terminy określone w ustawie. Gdyby prowadzili czynności z naruszeniem przepisów, to przedsiębiorca ma prawo wnieść sprzeciw na piśmie do organu kontroli. Może też żądać odszkodowania, gdy poniesie szkodę na skutek przeprowadzenia inspekcji z naruszeniem prawa.

Przedsiębiorca ma prawo wiedzieć wcześniej, że jego firma zostanie skontrolowana. Inspektorzy nie mogą przystąpić do czynności kontrolnych przed upływem siedmiu dni od doręczenia zawiadomienia o planowanej kontroli, chyba że przedsiębiorca będzie się tego domagał. Nie mogą też rozpocząć pracy po upływie 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Jeśli kontrola nie rozpocznie się w tym czasie, firma musi dostać nowe zawiadomienie.

Tylko w wyjątkowych przypadkach kontrola prowadzona jest bez wcześniejszej informacji, na przykład wówczas gdy jest to niezbędne dla przeciwdziałania popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, przestępstwa lub wykroczenia skarbowego albo zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Bez uprzedzenia prowadzi się kontrolę jakości paliw lub gdy jest ona uzasadniona bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego, a także wówczas gdy przedsiębiorca nie ma adresu zamieszkania lub siedziby, a doręczanie pism na podane adresy było bezskuteczne albo utrudnione.

- Możliwość przeprowadzenia kontroli w firmie tylko po okazaniu legitymacji służbowej bez upoważnienia należy do wyjątków - tłumaczy pracownik jednej z inspekcji. Ale nawet wówczas upoważnienie trzeba doręczyć w ciągu trzech dni od podjęcia czynności - dodaje.

Przedsiębiorca albo osoba przez niego wskazana na piśmie powinni być obecni podczas kontroli. Tylko w wyjątkowych przypadkach czynności mogą być wykonywane podczas ich nieobecności. Gdyby jednak nieobecność stanowiła przeszkodę do wykonywania ich, to wówczas do czasu trwania kontroli nie wlicza się nieobecności w firmie kontrolowanego albo wskazanej przez niego osoby.

- Zdarza się, że przedsiębiorca specjalnie nie przychodzi do firmy podczas trwania inspekcji i nie upoważnia innej osoby do reprezentowania go. Ma nadzieję, że upłynie czas przeznaczony na kontrolę, a inspektorzy działań nie wykonają. Natomiast potem jest zaskoczony, że tego okresu nie wliczono do czasu kontroli - tłumaczy pracownik jednej z inspekcji.

W razie prowadzenia kontroli bez upoważnienia, pod nieobecność przedsiębiorcy i osoby przez niego upoważnionej, prowadzenia w tym samym czasie więcej niż jednej kontroli (jeśli nie zachodzi sytuacja, w której byłoby to możliwe), albo przekroczenia czasu trwania wszystkich kontroli prowadzonych przez ten sam organ, przedsiębiorca może wnieść sprzeciw na piśmie do organu kontrolnego w ciągu trzech dni od rozpoczęcia kontroli albo od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie limitu czasu jej trwania. Wniesienie sprzeciwu musi uzasadnić. Natomiast organ w ciągu trzech dni musi wydać postanowienie o odstąpieniu od czynności albo kontynuowaniu ich. Na to postanowienie przedsiębiorcy przysługuje zażalenie.

● 12 dni roboczych w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców,

● 18 dni roboczych w odniesieniu do małych przedsiębiorców,

● 24 dni roboczych w odniesieniu do średnich przedsiębiorców,

● 48 dni roboczych w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl