Świadczenia poza granicami Polski

Osoby represjonowane oraz inwalidzi wojenni i wojskowi, którzy ze względu na brak miejsca pobytu lub stałego miejsca zamieszkania na terytorium Polski zostali pozbawieni prawa do świadczenia, od 1 stycznia 2010 r. będą mogli wystąpić o wznowienie wypłat. W ustawie z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2002 r. nr 9, poz. 87 z późn. zm.) został wykreślony art. 5, który uzależniał wypłatę przysługującego świadczenia od pobytu na terenie kraju.

Zmiana ta została wprowadzona ze względu na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS) z 22 maja 2008 r. w sprawie C-499/06 Nerkowska. Zgodnie z nim państwo członkowskie nie może odmawiać wypłaty swym obywatelom świadczenia przyznawanego cywilnym ofiarom wojny lub represji tylko z tego powodu, że nie mają oni przez cały okres wypłaty tego świadczenia miejsca zamieszkania na terytorium tego państwa, ale na terytorium innego państwa członkowskiego. Sędziowie Trybunału uznali, że każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Wyrok ETS spowodował konieczność zmiany przepisów określających zasady wypłaty i przyznawania świadczeń pieniężnych osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Warto jednak pamiętać, że świadczenia pieniężne będą przysługiwały osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie.

Osoby, którym do 31 grudnia 2009 r. odmówiono prawa do świadczeń z powodu braku miejsca pobytu lub stałego miejsca zamieszkania w Polsce, mogą w terminie 36 miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie wspomnianej ustawy, złożyć wniosek o wznowienie postępowania.

Podstawa prawna

Art. 1 ustawy z 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin oraz ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Teraz nowelizacja trafi do podpisu prezydenta.