PFRON rachunkiem bankowym

W przyszłym roku pracownicy, członkowie zarządu, członkowie rady nadzorczej i prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) będą przygotowywali się do zmian, które nastąpią w kolejnym, 2011 roku. Nowa ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240) oraz ustawa z tego samego dnia wprowadzająca ustawę o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1241) przewidują bowiem, że do końca 2011 roku fundusz ten zostanie przekształcony w państwowy fundusz celowy stanowiący wyodrębniony rachunek bankowy. Ustawa wprowadzająca dostosowuje również do tych zmian przepisy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92 z późn. zm.).

Ustawa wprowadzająca ustawę o finansach publicznych przewiduje, że wszystkie samorządowe fundusze celowe mają zostać zlikwidowane, a państwowe fundusze celowe zostaną przekształcone w rachunki bankowe. Pozbawione osobowości prawnej zostaną PFRON oraz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Oznacza to zasadnicze zmiany w ich organizacji, obsłudze i finansowaniu zadań.

Przede wszystkim dysponentem PFRON stanie się minister pracy i polityki społecznej. 1 stycznia 2012 r. wygasną również akty powołania prezesa i zastępców prezesa PFRON i dyrektorów oddziałów funduszu, rozwiązana zostanie rada nadzorcza i zarząd.

Biuro i oddziały PFRON staną się Biurem Obsługi Funduszu, które stanie się jednostką budżetową, która będzie wykonywała zadania pełnomocnika rządu w zakresie dysponowania funduszem. Biuro Obsługi Funduszu będzie finansowane ze środków budżetu państwa, natomiast ze środków funduszu, w terminie do końca każdego miesiąca, dokonywane będą wpłaty do budżetu państwa w wysokości wydatków poniesionych w miesiącu poprzednim na koszty działalności Biura Obsługi Funduszu.

Mienie PFRON stanie się natomiast mieniem Skarbu Państwa, w imieniu którego będzie działał minister pracy i polityki społecznej, a należności i zobowiązania funduszu staną się należnościami i zobowiązaniami Skarbu Państwa, w imieniu którego będzie działał ten sam minister. Mienie na rzecz Skarbu Państwa przekaże zarząd PFRON.

Zmiany w organizacji funduszu oznaczają również zmiany dla pracowników. Zatrudnieni w biurze PFRON i jego oddziałach staną się, zgodnie z ustawą wprowadzającą, pracownikami odpowiednio Biura Obsługi Funduszu lub urzędów marszałkowskich. Stosunki pracy z pracownikami, którzy 1 stycznia 2012 r. staną się pracownikami Biura Obsługi Funduszu lub urzędów marszałkowskich, wygasną 30 czerwca 2012 r., o ile przed 31 maja 2012 r. nie zostaną im zaproponowane nowe warunki pracy lub płacy albo w razie ich nieprzyjęcia do 15 czerwca 2012 r. Nowy pracodawca będzie miał obowiązek powiadomić pracownika o terminie wygaśnięcia stosunku pracy albo o skutkach nieprzyjęcia nowych warunków pracy lub płacy na piśmie. Jeśli jednak pracodawca zdecyduje się zwolnić pracownika, będzie mógł to uczynić za wypowiedzeniem. W przypadku wygaśnięcia stosunków pracy lub wypowiedzeń, pracownikom przysługują odprawy.

Zadania realizowane dotychczas przez oddziały PFRON staną się zadaniami marszałków województw i będą finansowane ze środków przekazywanych samorządom wojewódzkim na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z tym przepisem środki funduszu są przekazywane przez pełnomocnika rządu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy - według algorytmu, a podmiotom realizującym zadania zlecone przez pełnomocnika lub inne zadania wynikające z ustawy - na podstawie zawartych z nimi umów. Algorytm, o którym mowa w powyższym przepisie, określa w drodze rozporządzenia Rada Ministrów.

Biuro Obsługi Funduszu będzie finansowane ze środków budżetu państwa

Znakomita większość zmienianych przepisów ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dotyczy przekazania pełnomocnikowi rządu kompetencji, które ustawa o rehabilitacji przypisuje obecnie funduszowi

Z kolei prawa i obowiązki PFRON wynikające z zawartych przez fundusz umów staną się prawami i obowiązkami Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, z wyłączeniem praw i obowiązków wynikających z umów zawartych w zakresie zadań realizowanych przez oddziały PFRON, które stają się prawami i obowiązkami marszałków województw; zawarte umowy zachowają moc do czasu ich wygaśnięcia.

Umowy zawarte przez PFRON, zgodnie z przepisami ustawy wprowadzającej, zachowają moc do czasu ich wygaśnięcia, z tym że wynikające z tych umów prawa i obowiązki funduszu staną się 1 stycznia 2012 r. prawami i obowiązkami Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.

Ustawa wprowadzająca przewiduje również zmiany w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, m.in. w zakresie informowania o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Informacje takie muszą składać pracodawcy i jednostki.

Zgodnie z obecną ustawą pracodawcy osiągający wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz jednostki organizacyjne składają Zarządowi Funduszu informacje miesięczne i roczne odpowiednio o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, o zatrudnieniu i kształceniu osób niepełnosprawnych lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych według wzoru ustalonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Informacja miesięczna składana jest w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy informacja, a informacja roczna - do 20 stycznia za rok poprzedni. A zatem informacje miesięczne i roczne muszą składać: pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6 proc.; państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne będące jednostkami budżetowymi, zakładami budżetowymi albo gospodarstwami pomocniczymi, instytucje kultury oraz jednostki organizacyjne zajmujące się statutowo ochroną dóbr kultury uznanych za pomnik historii; wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, u których wskaźnik zatrudnienia wynosi 6 proc.; państwowe i niepaństwowe szkoły wyższe, wyższe szkoły zawodowe, publiczne i niepubliczne szkoły, zakłady kształcenia nauczycieli oraz placówki opiekuńczo-wychowawcze i resocjalizacyjne, w których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi 2 proc.; publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne niedziałające w celu osiągnięcia zysku, których wyłącznym przedmiotem prowadzonej działalności jest rehabilitacja społeczna i lecznicza, edukacja osób niepełnosprawnych lub opieka nad osobami niepełnosprawnymi.

Zgodnie ze zmianami informacje miesięczne i roczne wspomniani pracodawcy będą musieli składać do Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych.

Zmiany w ustawie o rehabilitacji dostosowują poszczególne przepisy do nowego ładu po przekształceniu PFRON. Znakomita większość zmienianych przepisów dotyczy przekazania pełnomocnikowi rządu kompetencji, które ustawa o rehabilitacji przypisuje obecnie funduszowi.

Przykładowo osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą będzie składała wniosek o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne właśnie pełnomocnikowi. Kolejne czynności związane z przekazywaniem środków na refundację będzie pełnił pełnomocnik, który ponadto będzie mógł przeprowadzać kontrole wnioskodawcy w zakresie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, będzie mógł nakazać zwrot refundacji. Pełnomocnik rządu będzie też prowadził ewidencję zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Pracodawcy będzie natomiast przysługiwało ze środków funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji prowadzonej przez pełnomocnika.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl