Wykonanie przez przedsiębiorcę pokontrolnych nakazów, zakazów i ograniczeń także podlega kontroli

Wyroby, które są objęte systemem oceny zgodności z wymaganiami unijnymi, podlegają kontroli przestrzegania wynikających z niego obowiązków. Kontrolę tę prowadzą organy wyspecjalizowane, takie jak:

● wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej,

● inspektorzy pracy,

● prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej,

● organy Inspekcji Ochrony Środowiska,

● prezes Urzędu Transportu Kolejowego,

● organy nadzoru budowlanego,

● prezes Wyższego Urzędu Górniczego,

● dyrektorzy urzędów morskich,

● wojewódzcy inspektorzy transportu drogowego.

Te same organy prowadzą postępowania dotyczące wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, z tym że wyłączeni są z nich wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej, a w przypadku inspekcji pracy postępowaniami zajmują się inspektorzy okręgowi, zaś w przypadku organów Inspekcji Ochrony Środowiska - jej wojewódzcy inspektorzy.

Organem monitorującym funkcjonowanie systemu kontroli wyrobów jest prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ten nadrzędny organ prowadzi rejestr wyrobów niezgodnych ze wspomnianymi wymaganiami i gromadzi informacje o kontrolach produktów wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku.

Prezes UOKiK dokonuje wpisów do rejestru przede wszystkim w przypadku wydania przez organy kontrolne decyzji ostatecznych, czyli gdy przedsiębiorca nie dostosował się do pokontrolnych zaleceń usunięcia niezgodności albo wycofania wyrobu z rynku i w związku z tym nakazano mu jego wycofanie, albo zakazano dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi (bądź nakazano je ograniczyć), lub nakazano powiadomić konsumentów lub użytkowników wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi lub innymi wymaganiami.

Informacje zawarte w rejestrze są dostępne dla każdego. Poza tym mogą być one w każdym czasie podane do publicznej wiadomości przez prezesa Urzędu. Z listą figurujących w rejestrze produktów można zapoznać się na stronie internetowej UOKiK (www.uokik.gov.pl). Obecnie znajduje się w nim ok. 200 produktów. Najnowsze wpisy z października 2009 r. dotyczyły przede wszystkim zabawek (pięć wpisów) i wanny narożnej.

Wpis może być z rejestru wycofany na wniosek organu nadzoru. Może też tego dokonać z urzędu prezes UOKiK. Jest to możliwe, gdy osoba wprowadzająca wyrób do obrotu lub oddająca go do użytku wykaże, że wykonała wydaną jej decyzję.

Kontrola spełniania przez wyroby zasadniczych lub innych wymagań jest prowadzona z urzędu lub na wniosek prezesa UOKiK. Przedmiotem kontroli może być wyrób, prawidłowość oznakowania wyrobu oraz jego dokumentacja techniczna.

Kontrolowany przedsiębiorca oraz inne podmioty posiadające dowody lub informacje niezbędne do ustalenia, czy wyrób spełnia zasadnicze lub inne wymagania mają obowiązek przekazać je na żądanie organu prowadzącego kontrolę.

Kontrola musi być przeprowadzona w obecności kontrolowanego lub jego upoważnionego pracownika. Kontrolujący może m.in.:

● dokonywać oględzin terenów, obiektów, pomieszczeń, wyrobów,

● legitymować osoby w celu stwierdzenia ich tożsamości (jeżeli jest to niezbędne na potrzeby kontroli),

● przesłuchiwać strony lub świadków,

● zasięgać opinii biegłych,

● zabezpieczać dowody,

● pobierać nieodpłatnie próbki wyrobów do badań,

● żądać od osoby zobowiązanej do przechowywania dokumentów związanych z oceną zgodności przedstawienia, w wyznaczonym terminie, deklaracji zgodności, nazwy i adresu producenta wyrobu, wykazu uwzględnionych norm zharmonizowanych, specyfikacji zharmonizowanych lub rozwiązań przyjętych w celu stwierdzenia zgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami, ogólnego opisu wyrobu, jego schematu i instrukcji obsługi, a w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do zgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami może dodatkowo zażądać przedstawienia sprawozdania z przeprowadzonych badań i informacji o systemie zarządzania jakością. Okazania pełnej dokumentacji technicznej można żądać, gdy kontrolowany produkt zagraża życiu, zdrowiu, mieniu lub środowisku.

W przypadku stwierdzenia, że wyrób spełnia zasadnicze wymagania, opłaty związane z badaniami ponosi Skarb Państwa. Jeśli nie spełnia, koszty te obciążają tego, kto wprowadził wyrób do obrotu lub oddał do użytku.

W zależności od wyników kontroli i postępowań (wszczynanych z urzędu, gdy wprowadzone do obrotu lub oddane do użytku wyroby okażą się w trakcie kontroli niezgodne z zasadniczymi lub innymi wymaganiami) na przedsiębiorców mogą być nałożone:

● nakaz wycofania wyrobu z obrotu lub z użytku (z ewentualnym nakazem odkupienia wyrobu na żądanie osób, które faktycznie nim władają),

● zakaz dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi,

● ograniczenie dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi,

● nakaz powiadomienia konsumentów lub użytkowników wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach.

Wykonanie takich decyzji także podlega kontroli.

Ważne Jeżeli zagrożeń powodowanych przez wyrób nie można usunąć, organ nadzoru może nakazać jego zniszczenie na koszt strony postępowania

iwona.jackowska@infor.pl

Art. 38, 39, 40-45 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2087 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 13 sierpnia 2007 r. w sprawie rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami (Dz.U. nr 150, poz. 1057).