Nie trzeba zwalniać pensji dłużnika z egzekucji

Organ może zwolnić z egzekucji określony składnik majątkowy, w sytuacji spełnienia łącznie trzech wymogów, tj. złożenie wniosku przez zobowiązanego, istnienia ważnego interesu zobowiązanego oraz uzyskania zgody wierzyciela. Nawet jeśli przesłanki te zostaną spełnione, organ korzysta w tym zakresie z tzw. uznania administracyjnego. Inaczej mówiąc, może wniosek uwzględnić, ale także odmówić jego uwzględnienia.

Dłużniczka złożyła zarzuty na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. Zarzuciła m.in., że organy zastosowały wobec niej zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Wreszcie zażądała zwrotu nieprawnie wyegzekwowanych środków pieniężnych.

W maju 2009 r. organy podatkowe dokonały zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego. Chodziło o wynagrodzenie za pracę zajętego przez organ egzekucyjny zawiadomieniem ze stycznia 2009 r. Organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej zostało wszczęte w oparciu o tytuł wykonawczy z 4 marca 2008 r. Wystawił go naczelnik urzędu skarbowego na podstawie decyzji z 14 stycznia 2008 r. orzekającej o odpowiedzialności podatniczki za długi spółki z o.o. W konsekwencji organy podatkowe zajęły wierzytelność z rachunku bankowego i wynagrodzenia. Zwolnienie spod egzekucji określonych składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia ustawowo określonych przesłanek. Zdaniem organu, w sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.

Dłużniczka zaskarżyła decyzję do sądu. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie przyznał jej racji. Sąd wskazał na art. 13 par. 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela.

W ocenie sądu wskazany przepis pozostawia decyzję o zwolnieniu z egzekucji składnika majątku zobowiązanego uznaniu organu egzekucyjnego. Organ może zwolnić z egzekucji określony składnik majątkowy, w sytuacji spełnienia łącznie trzech wymogów, tj. złożenia wniosku przez zobowiązanego, istnienia ważnego interesu zobowiązanego oraz uzyskania zgody wierzyciela. Jak podkreślił WSA, w przypadku zaistnienia wymienionych przesłanek, organ korzystając z uznania administracyjnego przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia może zatem uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Z kolei sądowej kontroli legalności decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne postanowienia, nie zaś zasadność jego wydania.

Sąd zgodził się z organami, że kodeks pracy ogranicza zakres dokonywanych z wynagrodzenia za pracę potrąceń na sumy egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych. Tym samym przepisy te gwarantują pracownikowi otrzymywanie wolnej od potrąceń kwoty wynagrodzenia za pracę. W ocenie sądu, mimo realizacji obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym z wynagrodzenia za pracę, zobowiązana ma zapewnioną przepisami prawa pracy ochronę wynagrodzenia w części zapewniającej jej środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Opracowała Aleksandra Tarka