Stabilne zasady wydawania środków z budżetu zakłada nowa ustawa o finansach publicznych

Przygotowaną przez Ministerstwo Finansów nową ustawę o finansach publicznych podpisał w piątek prezydent. Wprowadzone zmiany mają przyczynić się do uzdrowienia finansów państwa i dostosować je do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej.

Zmiana organizacji sektora to m.in. likwidacja gospodarstw pomocniczych i zakładów budżetowych. Ustawa przewiduje jednak dalsze funkcjonowanie zakładów w sferze samorządowej w wybranych dziedzinach, m.in.: gospodarce mieszkaniowej, usługach komunalnych, zaopatrzeniu w gaz i energię.

Likwidacji ulegną także rachunki funduszy motywacyjnych oraz instytucja rachunków dochodów własnych. Rachunki dochodów wydzielonych będą posiadać tylko samorządowe jednostki budżetowe prowadzące działalność na podstawie ustawy o systemie oświaty oraz państwowe jednostki budżetowe mające siedzibę poza granicami RP.

Ponadto zlikwidowane będą samorządowe fundusze celowe, w tym wojewódzkie i powiatowe fundusze gospodarki zasobem geodezyjnym i kartograficznym oraz centralny i terenowe fundusze ochrony gruntów rolnych. Natomiast państwowe fundusze celowe posiadające osobowość prawną zostaną przekształcone w państwowe fundusze celowe stanowiące wyodrębnione rachunki bankowe. Powstaną również nowe formy organizacyjno-prawne, np. agencje wykonawcze i instytucje gospodarki budżetowej.

Nowe regulacje wprowadzają do ustawy budżetowej kolejne elementy budżetu zadaniowego. Zwiększy on sprawność, przejrzystość i efektywność wydatkowania środków publicznych oraz wzmocni kondycję polskiego sektora finansów publicznych, co jest szczególnie ważne w dobie kryzysu gospodarczego. W układzie zadaniowym sporządzany będzie m.in. Wieloletni Plan Finansowy Państwa, czyli podstawowy dokument wskazujący kierunki polityki finansowej państwa, uchwalany przez Radę Ministrów na cztery lata i podlegający corocznej aktualizacji. Informacje o stopniu realizacji planu będą przedstawiane parlamentowi razem ze sprawozdaniem z wykonania ustawy budżetowej. Budżet zadaniowy zacznie też obowiązywać w innych jednostkach sektora finansów publicznych, takich jak agencje wykonawcze, dysponenci państwowych funduszy celowych czy państwowe osoby prawne.

Instrumentem nowoczesnego zarządzania finansami publicznymi będą także wieloletnie prognozy finansowe, przyjmowane przez jednostki samorządu terytorialnego po uzyskaniu opinii regionalnej izby obrachunkowej. Będą one obejmować okres roku budżetowego oraz co najmniej trzy kolejne lata.

Ustawa wprowadza również zmiany w gospodarowaniu środkami pochodzącymi z budżetu UE oraz krajów EFTA. Deficyt związany ze środkami europejskimi nie będzie wliczany do deficytu budżetu państwa, a jego finansowanie będzie stanowić dodatkową potrzebę pożyczkową budżetu państwa. Ponadto od 2010 roku zostanie wyodrębniony, w ramach budżetu państwa, budżet środków europejskich oraz nastąpi zmiana sposobu dokonywania płatności dla beneficjentów projektów i programów. Obsługę bankową budżetu środków europejskich prowadzić będzie Bank Gospodarstwa Krajowego.

Kontrola nad wydatkami publicznymi zostanie wzmocniona dzięki wprowadzeniu kontroli zarządczej oraz nowych regulacji dotyczących audytu wewnętrznego. Nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2010 r.

(EC)