Plan finansowy państwa będzie powiązany z budżetem

@RY1@i02/2009/181/i02.2009.181.107.004a.001.jpg@RY2@

Fot. Marek Matusiak

Marta Postuła: chcemy pokazać etapy realizacji funkcji i zadań, a nie tylko efekt końcowy

Projekt nowej ustawy o finansach publicznych zawiera kilka elementów bardzo istotnych z punktu widzenia budżetowania zadaniowego i pozwala na realizowanie kolejnego etapu prac wdrożeniowych. W nowej ustawie pojawia się m.in. definicja układu zadaniowego, do której w wielu miejscach odwołuje się nowa ustawa. Zdefiniowana struktura budżetu zadaniowego oparta jest na pojęciu funkcji państwa i wchodzących w ich skład zadań i podzadań budżetowych. Ustawa nie określa jednak, jakie są funkcje oraz ile ich jest, ponieważ te parametry mogą się zmieniać i będą określone w aktach wykonawczych do tej ustawy.

Ustawa o finansach publicznych rozpoczyna się od zdefiniowania jednostek, które tworzą sektor finansów publicznych. Już w tym rozdziale pojawią się zagadnienia związane z budżetem zadaniowym. Państwowe osoby prawne, państwowe fundusze celowe, a także nowe formy jednostek (agencje wykonawcze czy też instytucje gospodarki budżetowej) będą prezentowały swoje plany finansowe w układzie zadaniowym na dany rok budżetowy oraz dwa kolejne lata. Wymienione jednostki zostały powołane do realizacji określonych zadań, a zatem objęcie ich układem zadaniowym jest rzeczą naturalną.

Dzięki takim regulacjom obejmujemy budżetowaniem zadaniowym znaczną część sektora finansów publicznych.

To jest bardzo istotna zmiana. Wieloletni Plan Finansowy Państwa będzie bowiem określał planowane wydatki w horyzoncie czteroletnim w układzie funkcji.

Ponieważ niektóre wydatki przynoszą efekty dopiero po jakimś czasie, niekoniecznie w pierwszym roku. Chcemy więc pokazać horyzont czasowy oraz poszczególne etapy realizacji funkcji i zadań, a nie sam efekt końcowy. Zdarza się, że w danym roku, pomimo wydania pewnych środków, nie ma postępu.

Przykładem może być budowa drogi krajowej lub drogi kolejowej. Wiemy, że bardzo kosztowne i czasochłonne jest przygotowanie materiałów niezbędnych do rozpoczęcia budowy. Nie można uznać, że wykonanie dokumentacji jest celem lub miernikiem. Takim miernikiem będzie natomiast zmniejszenie czasu przejazdu z miasta A do miasta B. Jeśli zatem budowa drogi ma trwać np. trzy lata, a w pierwszym roku przygotowujemy dokumenty, to nie mamy żadnych efektów odczuwalnych bezpośrednio przez obywateli. Dopiero po wprowadzeniu Wieloletniego Planu Finansowego Państwa podatnicy będą mieli jasną informację, że przygotowanie dokumentów to tylko pierwszy etap oraz że droga powstanie za trzy lata. Dopiero wtedy będzie można zmierzyć, czy osiągnęliśmy zakładany efekt, czyli czy czas przejazdu z miasta A do B się zmniejszył. Dlatego wprowadzenie wieloletniego planu jest takie ważne.

Nie, bowiem Rada Ministrów, przedstawiając projekt ustawy budżetowej na kolejny rok, będzie zobowiązana do przedłożenia Sejmowi projektu budżetu, w którym deficyt nie może być wyższy niż deficyt zapisany w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa na dany rok. Jedynie w uzasadnionych przypadkach Rada Ministrów będzie mogła opracować budżet, który nie będzie zgodny z planem. W takiej sytuacji rząd będzie musiał wyjaśnić parlamentowi, dlaczego kwoty z planu nie zostały przeniesione do ustawy budżetowej. A zatem wieloletni plan i ustawa budżetowa będą ze sobą powiązane, nie będą to dwa rozbieżne dokumenty.

Część rozwiązań, które zostały zawarte w nowej ustawie o finansach publicznych, zacznie obowiązywać z dniem ogłoszenia ustawy. Ustawa budżetowa na 2010 r. jest bowiem przygotowywana na podstawie przepisów nowej ustawy o finansach publicznych. Większość przepisów dotyczących budżetu zadaniowego wchodzi w życie od 1 stycznia 2010 r., pierwszy Wieloletni Plan Finansowy Państwa musi zostać utworzony do 31 lipca 2010 r., a sprawozdawczość i plan kont w układzie zadaniowym - do końca 2012 roku. Proces implementacji tych rozwiązań ma być zakończony do końca 2012 roku.

ŁUKASZ ZALEWSKI

dyrektor Departamentu Reformy Finansów Publicznych w Ministerstwie Finansów