Przeszukania zakłócających porządek, pouczenia z ostrzeżeniem

Znowelizowana niedawno przez posłów ustawa o strażach gminnych daje działającym w największych miastach formacjom mundurowym nowe uprawnienia i narzędzia, które mają pozwolić im w większym stopniu chronić spokój i porządek w miejscach publicznych.

Strażnicy miejscy będą mogli dokonywać kontroli osobistej, przeglądać podręczne przedmioty i bagaż osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia. Przeszukanie będzie możliwe również w przypadku osób ujętych na zakłócaniu porządku publicznego – czyli stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia. Strażnicy będą mogli sprawdzić ponadto odzież i rzeczy znalezione przy osobach doprowadzanych do najbliższej jednostki policji czy izby wytrzeźwień.

– Dzisiaj policjanci w 50 proc. pełnią patrole ze strażą miejską. Dziwne jest, gdy jeden może przeszukać zatrzymanego, a drugi nie. Wyobraźmy sobie, że spotykamy w parku agresywnego, pijanego człowieka z pakunkiem. To oczywiste, że trzeba go obezwładnić i wiedzieć, co znajduje się w bagażu zabieranym do radiowozu – uzasadniał zmiany poseł Janusz Dzięcioł, były komendant straży miejskiej w Świeciu.

Strażnicy uzyskają także prawo do stosowania środków oddziaływania wychowawczego – nie tylko do pouczeń, ale zwracania obywatelom uwagi czy ostrzegania.

Nowelizacja daje strażnikom prawo używania dwóch dodatkowych środków przymusu bezpośredniego: koni służbowych i paralizatorów elektrycznych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia. Obecnie, gdy zajdzie potrzeba obezwładnienia napastników, osób przyłapanych na kradzieży mienia lub ucieczce z miejsca popełnienia czynu zabronionego, użyte być mogą pałki, kajdanki i ręczne miotacze gazu. Dopuszczalne jest co prawda używanie paralizatorów, ale tylko tych, które wymagają pozwolenia i właśnie dlatego nie mają one szerszego zastosowania. Sejm przyjął też inny projekt zmian (poselski) w ustawie o strażach gminnych. Wprowadza on rozwiązanie, które bardziej chronią anonimowość strażników przyjmujących zgłoszenia telefoniczne od mieszkańców. Dzisiaj strażnicy, którzy muszą przedstawić się podczas interwencji i odbierania wezwań telefonicznych, nie mają prawa żądać podania tożsamości osoby zgłaszającej interwencję. Strażnicy narażani są nierzadko na szykany. Z tego względu przyjęto, że będą oni podawać wyłącznie identyfikacyjny numer służbowy podczas przyjmowania zgłoszeń telefonicznych.