Kary pieniężne zostaną ujednolicone

Od 4 kwietnia 2009 r. zostaną ujednolicone kary pieniężne za naruszenia związane z niewłaściwym wykorzystaniem wsparcia bezpośredniego przez rolników, którzy je uzyskali na uprawy roślin energetycznych (np. rzepaku, słoneczników, lnu, konopi, innych roślin oleistych czy wierzby, które służą uzyskiwaniu biomasy do produkcji ciepła, elektryczności lub biogazu). Do końca stycznia 2009 r. w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostało złożonych 21 601 wniosków o pomoc pochodzącą z Działania Program Rolno-środowiskowy PROW 2007-2013. Chodzi o kwotę bliską 182 mln zł.

W 2009 roku płatności na uprawy roślin energetycznych będą przyznawane na zasadach określonych w przepisach wspólnotowych. Od 2010 roku jednak dopłaty do upraw roślin energetycznych zostaną zniesione. I to właśnie ze względu na zmianę regulacji unijnych. Na razie maksymalna powierzchnia gruntów w całej UE, objęta systemem dopłat do upraw roślin energetycznych wynosi 2 mln ha. Stawka pomocy wynosi 45 euro/ha.

Nowe rozporządzenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi skupia się na sankcjach za niewłaściwe wykorzystanie środków na rośliny energetyczne, pomijając te, które dotyczyły innych upraw. Teraz rolnik, który złoży wniosek o dofinansowanie upraw energetycznych (dla których nie określono plonu reprezentatywnego) i m.in. nie powiadomi właściwego dyrektora oddziału regionalnego Agencji o terminie planowanego zbioru albo uczyni to niezgodnie z przepisami, względnie nie ustali ilości zebranych roślin, zapłaci 1 tysiąc złotych. Tyle samo zostanie wymierzone tzw. zatwierdzonej jednostce przetwórczej, która nie składa niezbędnych informacji dyrektorowi oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego. Maksymalną karę, dopuszczaną za złamanie przepisów przy wykorzystywaniu wsparcia rolno-środowiskowego, która wynosi 10 tys. zł, zapłacą przedsiębiorcy skupujący rośliny energetyczne lub przetwarzający je, naruszając przepisy. Taka kwota może zostać wymierzona np. za nieskładanie dyrektorowi oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego informacji za ubiegłe lata czy za nieprzechowywanie przez pięć lat kopii umów.

Równie dotkliwa będzie sankcja dla przedsiębiorców przetwarzających rośliny energetyczne, którzy nie przyjmują od podmiotu skupującego roślin energetycznych zgodnie z zawartą umową, z której wynika zobowiązanie do dostarczenia tego rodzaju surowców. 10 tysięcy złotych zapłaci też każda jednostka przetwarzająca produkty pośrednie lub uboczne, która uniemożliwi lub będzie utrudniała kontrole, albo gdy okaże się, że nie prowadzi ona stosownych rejestrów.

Polskie starania o wyeliminowanie nieprawidłowości związanych z wykorzystaniem środków unijnych wiążą się z tym, że w całej Europie rosną kwoty zarówno udokumentowanych, jak i tylko podejrzewanych nadużyć związanych z wykorzystaniem unijnych środków przeznaczonych na wsparcie gospodarki. I choć spada liczba wykrytych i zgłaszanych nieprawidłowości, to rośnie ich wartość szacunkowa. Dzieje się tak we wszystkich sektorach, jak ocenia Komisja Europejska. Z ubiegłorocznych raportów (tegorocznych jeszcze nie przygotowano) wynika jednocześnie, że najbardziej wyraziste przykłady daje rolnictwo. Tu wprawdzie o połowę spadła liczba nieprawidłowości, ale podwojeniu uległa wartość sprzeniewierzonych kwot (w całej UE w ostatnim badanym okresie było to ok. 155 mln euro). Nie jesteśmy jednak w czołówce defraudantów, nawet wśród nowych członków Wspólnoty, którzy nie zawsze zgodnie z przeznaczeniem wykorzystywali środki przedakcesyjne, ponieważ choćby tylko w Bułgarii rolnictwo nie otrzymało albo źle wykorzystało ponad 6 mln euro - ocenia Europejskie Biuro ds. Zwalczania Oszustw.