Przy złej kondycji nie będzie wsparcia

Od 1 stycznia 2009 r. pomocy z PFRON nie otrzymają firmy znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej. To reguła wprowadzona grudniową nowelizacją ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowela dostosowuje polskie przepisy do rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 800/2008 w sprawie wyłączeń blokowych.

Dzięki tym zmianom, publiczna pomoc na zatrudnienie osób niepełnosprawnych nie będzie trafiać do firm, które mogą w najbliższym czasie redukować zatrudnienie lub wręcz zakończyć prowadzoną działalność.

Z wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.Urz. UE C 244 z 1 października 2004 r.) wynika, że firmę uznaje się za zagrożoną, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłaby uzyskać od właścicieli (akcjonariuszy) lub wierzycieli, nie jest ona w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej. Wytyczne precyzują, że np. w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością chodzi o utratę ponad połowy jej zarejestrowanego kapitału, w tym ponad 25 proc. tego kapitału w okresie ostatniego roku. Niezależnie od rodzaju spółki firma będzie też zagrożona, jeśli zgodnie z prawem krajowym podlega ona zbiorowej procedurze upadłościowej.

Jednak nawet jeśli firma nie utraci odpowiedniego ułamka kapitału zakładowego lub nie będzie podlegać procedurze upadłościowej, może zostać uznana za zagrożoną, jeżeli wystąpią inne okoliczności wskazujące na trudną sytuację ekonomiczną zakładu (np. zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, mniejsze obroty, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto). Dla pracodawców oznacza to, że mogą oni nie otrzymać pomocy z funduszu, jeśli np. ich straty i zadłużenie rosną, a obroty maleją.

Zgodnie z nowelizacją ustawy o rehabilitacji wstrzymanie pomocy z PFRON nastąpi nie tylko w przypadku, gdy pracodawca znajdzie się w złej sytuacji ekonomicznej, ale także gdy wypłacane wsparcie przekroczy maksymalny poziom określony w przepisach. Od 1 stycznia Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie będzie mógł udzielić firmom pomocy w formie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń, jeśli w ciągu roku otrzymałaby ona z tego tytułu kwotę 10 mln euro. Wsparcie nie będzie przysługiwać także tym pracodawcom, którzy wcześniej korzystali z publicznej pomocy i zostali zobowiązani do jej zwrotu (na podstawie decyzji Komisji Europejskiej, uznającej pomoc za niezgodną z prawem oraz ze wspólnym rynkiem).

Zdaniem organizacji zrzeszających pracodawców zatrudniających niepełnosprawnych problem ze spełnieniem nowych warunków mogą mieć na przykład spółdzielnie inwalidów, które zatrudniają wiele osób o znacznym stopniu niepełnosprawności i często działają na granicy rentowności.

W trakcie prac nad ustawą w Sejmie uwagę na ten problem zwrócił Filip Libicki, poseł PiS. Podkreślał, że samo uchwalenie nowelizacji ustawy o rehabilitacji, które w istotny sposób zmienia zasady udzielania publicznej pomocy, może spowodować problemy ekonomiczne dla części pracodawców. Będą mieli oni bowiem mało czasu na przygotowanie się do wdrożenia nowych przepisów w życie (nowela została ogłoszona 31 grudnia 2008 r., a obowiązuje już od 1 stycznia 2009 r.). A to może skutkować wstrzymaniem wsparcia dla przedsiębiorców.