Korpus służby cywilnej - nowe uprawnienia i obowiązki
Każdy obywatel ma prawo do informacji o wolnych stanowiskach pracy w służbie cywilnej, a nabór do służby cywilnej jest otwarty oraz konkurencyjny. Od 1 stycznia 2010 r. limit mianowań urzędników w służbie cywilnej na dany rok budżetowy i środki finansowe na wynagrodzenia oraz szkolenia członków korpusu służby cywilnej określa ustawa budżetowa.
W służbie cywilnej może być zatrudniona osoba, która:
● jest obywatelem polskim,
● korzysta z pełni praw publicznych;
● nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
● posiada kwalifikacje wymagane na dane stanowisko pracy;
● cieszy się nieposzlakowaną opinią.
Dyrektor generalny urzędu, upowszechniając informacje o wolnych stanowiskach pracy, wskazuje, za zgodą szefa służby cywilnej, stanowiska, o które, poza obywatelami polskimi, mogą ubiegać się obywatele Unii Europejskiej oraz obywatele innych państw, którym na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Polski.
Osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego może zostać zatrudniona na stanowisku pracy, na którym wykonywana praca nie polega na bezpośrednim lub pośrednim udziale w wykonywaniu władzy publicznej i funkcji mających na celu ochronę generalnych interesów państwa, jeżeli posiada potwierdzoną odpowiednim dokumentem znajomość języka polskiego.
W sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w ustawie o służbie cywilnej, stosuje się przepisy kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy. Spory o roszczenia dotyczące stosunku pracy w służbie cywilnej rozpatrywane są przez sądy pracy.
Centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach służby cywilnej jest szef służby cywilnej.
Szefa służby cywilnej powołuje prezes Rady Ministrów spośród urzędników służby cywilnej, po zasięgnięciu opinii rady służby cywilnej.
Szef służby cywilnej niezwłocznie wyznacza spośród urzędników służby cywilnej, w uzgodnieniu z prezesem Rady Ministrów, swojego zastępcę. O ustanowieniu zastępstwa szef służby cywilnej informuje radę służby cywilnej.
Szefem służby cywilnej może być osoba, która:
● jest obywatelem polskim;
● korzysta z pełni praw publicznych;
● nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
● posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
● zna co najmniej jeden język obcy spośród języków roboczych Unii Europejskiej;
● cieszy się nieposzlakowaną opinią;
● nie była karana zakazem zajmowania stanowisk kierowniczych w urzędach organów władzy publicznej lub pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi;
● posiada co najmniej pięcioletnie doświadczenie na stanowisku kierowniczym w administracji rządowej lub co najmniej siedmioletnie doświadczenie na stanowisku kierowniczym w jednostkach sektora finansów publicznych;
● nie jest i w okresie ostatnich pięciu lat nie była członkiem partii politycznej.
Obsługę szefa służby cywilnej zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
Szef służby cywilnej m.in.: czuwa nad przestrzeganiem zasad służby cywilnej; kieruje procesem zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej; gromadzi informacje o korpusie służby cywilnej; przygotowuje projekty aktów normatywnych dotyczących służby cywilnej; planuje, organizuje i nadzoruje szkolenia centralne w służbie cywilnej oraz zapewnia warunki upowszechniania informacji o wolnych stanowiskach pracy a także prowadzi współpracę międzynarodową w sprawach dotyczących służby cywilnej.
Rada Ministrów przyjmuje, w drodze uchwały, strategię zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej.
Szef służby cywilnej przedstawia premierowi, do końca marca każdego roku, sprawozdanie o stanie służby cywilnej i o realizacji zadań tej służby za rok poprzedni. Prezes Rady Ministrów w terminie trzech miesięcy przyjmuje albo odrzuca sprawozdanie. Szef służby cywilnej może tworzyć zespoły jako organy opiniodawcze lub doradcze w sprawach należących do zakresu jego działania.
Szef służby cywilnej realizuje zadania przy pomocy dyrektorów generalnych urzędów i może żądać od nich informacji, dokumentów i sprawozdań okresowych w zakresie zadań wynikających z ustawy.
Przy prezesie Rady Ministrów działa rada służby cywilnej, która jako organ opiniodawczo-doradczy wyraża stanowisko w sprawach:
● dotyczących służby cywilnej przedstawianych jej przez prezesa Rady Ministrów lub szefa służby cywilnej oraz z własnej inicjatywy;
● projektu strategii zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej;
● projektu ustawy budżetowej w części dotyczącej służby cywilnej oraz corocznego wykonania budżetu państwa w tym zakresie;
● proponowanego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w zakresie służby cywilnej;
● projektów aktów normatywnych dotyczących służby cywilnej;
● planu szkoleń centralnych w służbie cywilnej;
● etyki korpusu służby cywilnej;
● dotyczących powołania i odwołania szefa służby cywilnej,
● projektu regulaminu określającego tryb pracy Wyższej Komisji Dyscyplinarnej Służby Cywilnej;
● sprawozdania szefa służby cywilnej.
Rada liczy 15 członków. Prezes Rady Ministrów powołuje przewodniczącego rady spośród jej członków. Obsługę prac rady zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Członkowi rady przysługuje ryczałtowe wynagrodzenie miesięczne.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, np. w przebiegu procesu naboru przeprowadzanego na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, rada służby cywilnej może zwrócić się do szefa służby cywilnej o zarządzenie przeprowadzenia ponownego naboru.
● pracownik służby cywilnej - osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę zgodnie z określonymi zasadami;
● urzędnik służby cywilnej - osoba zatrudniona na podstawie mianowania.
Stanowisko dyrektora generalnego urzędu tworzy się w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w urzędzie ministra, urzędzie przewodniczącego komitetu wchodzącego w skład Rady Ministrów, urzędzie centralnego organu administracji rządowej oraz w urzędzie wojewódzkim. Stanowiska dyrektora nie tworzy się w Komendzie Głównej Policji, Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz Komendzie Głównej Straży Granicznej. Dyrektor generalny podlega bezpośrednio kierownikowi urzędu. Zadania przewidziane w ustawie o służbie cywilnej dla dyrektora generalnego urzędu w urzędach, w których nie tworzy się stanowiska dyrektora generalnego urzędu, wykonują kierownicy tych urzędów.
Dyrektor generalny urzędu:
● zapewnia funkcjonowanie i ciągłość pracy urzędu, warunki jego działania, a także organizację pracy,
● dokonuje czynności z zakresu prawa pracy wobec osób zatrudnionych w urzędzie oraz realizuje politykę personalną,
● wykonuje określone zadania kierownika urzędu, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią;
● wykonuje inne zadania z upoważnienia kierownika urzędu.
Dyrektor generalny urzędu do końca stycznia każdego roku składa szefowi służby cywilnej sprawozdanie z realizacji zadań. Dyrektor niezwłocznie wyznacza, w uzgodnieniu z kierownikiem urzędu, zastępującą go osobę kierującą departamentem (komórką równorzędną), a w urzędach wojewódzkich - wydziałem (komórką równorzędną). O ustanowieniu zastępstwa dyrektor generalny urzędu niezwłocznie zawiadamia szefa służby cywilnej.
● Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
● urzędach ministrów i przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów oraz urzędach centralnych organów administracji rządowej,
● urzędach wojewódzkich oraz innych urzędach stanowiących aparat pomocniczy terenowych organów administracji rządowej podległych ministrom lub centralnym organom administracji rządowej,
● komendach, inspektoratach i innych jednostkach organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy kierowników zespolonych służb, inspekcji i straży wojewódzkich oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej,
● Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych,
● Biurze Nasiennictwa Leśnego,
● powiatowi i graniczni lekarze weterynarii oraz ich zastępcy,
● stanowiska urzędnicze w urzędach zajmują także osoby oddelegowane na podstawie odrębnych przepisów do wykonywania zadań poza jednostką organizacyjną, w której są zatrudnione.
Dyrektor generalny urzędu organizuje nabór kandydatów do korpusu służby cywilnej. Nabór dotyczy także absolwentów Krajowej Szkoły Administracji Publicznej. Główny Lekarz Weterynarii organizuje nabór na stanowiska granicznego lekarza weterynarii i jego zastępcy, a wojewódzki lekarz weterynarii organizuje nabór na stanowiska powiatowego lekarza weterynarii i jego zastępcy. Z przeprowadzonego naboru sporządza się protokół. Prezes Rady Ministrów, zgodnie z odrębnymi przepisami, wskazuje absolwentom kolejnych roczników Krajowej Szkoły Administracji Publicznej pierwsze stanowiska pracy przedstawione przez szefa służby cywilnej.
Dyrektor generalny urzędu ma obowiązek upowszechniać informacje o wolnych stanowiskach pracy przez umieszczenie ogłoszenia o naborze w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu, w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu, oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Termin do składania dokumentów, określony w ogłoszeniu o naborze, nie może być krótszy niż dziesięć dni, a dla ogłoszenia o naborze w celu zastępstwa nieobecnego członka korpusu służby cywilnej - pięć dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia w biuletynie Kancelarii.
Dyrektor generalny urzędu niezwłocznie po przeprowadzonym naborze upowszechnia informację o wyniku naboru przez umieszczenie jej w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu, w biuletynie urzędu oraz w biuletynie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od dnia nawiązania stosunku pracy z osobą wyłonioną w drodze naboru zaistnieje konieczność ponownego obsadzenia tego samego stanowiska pracy, dyrektor generalny urzędu może zatrudnić na tym samym stanowisku kolejną osobę spośród najlepszych kandydatów wymienionych w protokole tego naboru.
Stosunek pracy pracownika służby cywilnej nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony lub na czas określony. Umowa o pracę na czas nieokreślony może być zawarta z osobą, która otrzymała pozytywną ocenę, albo była zatrudniona w służbie cywilnej na podstawie umowy na czas nieokreślony lub na podstawie mianowania zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. z 2001 r. nr 86, poz. 953 ze zm.), a także osobą zatrudnianą w służbie cywilnej.
W przypadku osób podejmujących po raz pierwszy pracę w służbie cywilnej umowę o pracę zawiera się na czas określony 12 miesięcy, z możliwością wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. W razie usprawiedliwionej nieobecności w pracy, trwającej dłużej niż trzy miesiące, dyrektor generalny urzędu, na wniosek pracownika, może przedłużyć okres trwania umowy o czas tej nieobecności.
Przez osobę podejmującą po raz pierwszy pracę w służbie cywilnej rozumie się osobę, która nie była wcześniej zatrudniona w służbie cywilnej na czas nieokreślony albo nie była zatrudniona na czas określony 12 miesięcy i nie otrzymała pozytywnej oceny, albo nie jest osobą zatrudnianą w służbie cywilnej.
Dyrektor generalny urzędu decyduje o zawarciu z pracownikiem umowy o pracę na czas nieokreślony na podstawie pozytywnej oceny pracownika.
Ponowne zatrudnienie osoby, która otrzymała wcześniej mianowanie w służbie cywilnej, dokonuje się na podstawie mianowania (z pewnymi zastrzeżeniami), z zachowaniem dotychczasowego stopnia służbowego urzędnika służby cywilnej.
● odmowy złożenia ślubowania;
● utraty obywatelstwa państwa należącego do Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego przysługuje prawo do podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
● prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby cywilnej;
● prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
● prawomocnego orzeczenia utraty praw publicznych lub zakazu wykonywania zawodu urzędnika w służbie cywilnej;
● upływu trzech miesięcy nieobecności w pracy z powodu tymczasowego aresztowania;
● odmowy wykonania decyzji w sprawie przeniesienia lub niepodjęcia pracy w urzędzie, do którego urzędnik został przeniesiony.
Osoby podejmujące po raz pierwszy pracę w służbie cywilnej odbywają służbę przygotowawczą. Służba przygotowawcza ma na celu teoretyczne i praktyczne przygotowanie pracownika podejmującego po raz pierwszy pracę w służbie cywilnej do należytego wykonywania obowiązków służbowych. Kierując pracownika do odbycia służby przygotowawczej, dyrektor generalny urzędu określa jej zakres i czas trwania na podstawie opinii osoby kierującej komórką organizacyjną, w której pracownik jest zatrudniony. Opinia dotyczy poziomu przygotowania pracownika do wykonywania obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska pracy. Służba przygotowawcza trwa nie dłużej niż cztery miesiące i kończy się nie później niż z upływem ośmiu miesięcy od podjęcia pracy przez pracownika. Służba taka kończy się egzaminem. Zakres, sposób przeprowadzenia oraz warunki zaliczenia egzaminu określa dyrektor generalny urzędu.
Absolwenci Krajowej Szkoły Administracji Publicznej są zwolnieni z odbywania służby przygotowawczej. Na umotywowany wniosek osoby kierującej komórką organizacyjną, w której pracownik jest zatrudniony, dyrektor generalny urzędu może zwolnić z obowiązku odbywania służby przygotowawczej pracownika, którego wiedza lub umiejętności umożliwiają należyte wykonywanie obowiązków służbowych.
Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę podlega pierwszej ocenie w służbie cywilnej. Ocenie takiej może podlegać osoba zatrudniona w celu zastępstwa nieobecnego członka korpusu służby cywilnej. Pierwszej ocenie w służbie cywilnej nie podlega absolwent Krajowej Szkoły Administracji Publicznej, który złożył wniosek o mianowanie w służbie cywilnej.
Pierwsza ocena w służbie cywilnej jest dokonywana nie wcześniej niż po upływie ośmiu miesięcy od nawiązania stosunku pracy i nie później niż miesiąc przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa o pracę ocenianego.
Bezpośredni przełożony ocenianego w porozumieniu z kierującym komórką organizacyjną, w której pracownik jest zatrudniony, dokonuje pierwszej oceny w służbie cywilnej, biorąc pod uwagę:
● postawę pracownika, jego zaangażowanie i postępy w pracy, relacje ze współpracownikami oraz terminowość wykonywania zadań;
● wynik egzaminu ze służby przygotowawczej;
● sporządzone przez ocenianego pracownika sprawozdanie dotyczące zadań realizowanych przez niego w trakcie przepracowanego okresu.
Po dokonaniu oceny kierujący komórką organizacyjną wnioskuje do dyrektora generalnego urzędu w przypadku:
● przyznania oceny pozytywnej - o zawarcie z ocenionym umowy o pracę na czas nieokreślony albo
● przyznania oceny negatywnej - o niezawieranie z ocenionym umowy o pracę na czas nieokreślony albo o rozwiązanie umowy o pracę na czas określony.
Zgodnie z przepisami, które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2010 r., o uzyskanie mianowania w służbie cywilnej może ubiegać się osoba, która:
● jest pracownikiem służby cywilnej;
● posiada co najmniej trzyletni staż pracy w służbie cywilnej lub uzyskała zgodę dyrektora generalnego urzędu na przystąpienie do postępowania kwalifikacyjnego przed upływem tego terminu, jednak nie wcześniej niż po upływie dwóch lat od nawiązania stosunku pracy w służbie cywilnej;
● posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
● zna co najmniej jeden język obcy spośród języków roboczych Unii Europejskiej lub jeden z następujących języków obcych: arabski, białoruski, chiński, islandzki, japoński, norweski, rosyjski, ukraiński;
● jest żołnierzem rezerwy lub nie podlega powszechnemu obowiązkowi obrony.
Od początku przyszłego roku szef służby cywilnej określa i publikuje w Biuletynie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wzór zgłoszenia do postępowania kwalifikacyjnego dla pracowników służby cywilnej ubiegających się o mianowanie oraz wzór wniosku o mianowanie dla absolwentów Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.
Pracownik służby cywilnej od początku przeszłego roku będzie kierował do szefa służby cywilnej zgłoszenie do postępowania kwalifikacyjnego. Zgłoszenie do postępowania kwalifikacyjnego w danym roku kalendarzowym składa się w okresie od 1 stycznia do 31 maja.
W tym samym terminie wnioski o mianowanie składają absolwenci Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.
Od 1 stycznia 2010 r. postępowanie kwalifikacyjne dla pracowników służby cywilnej ubiegających się o mianowanie prowadzić będzie Krajowa Szkoła Administracji Publicznej.
Posiadanie przez absolwenta Krajowej Szkoły Administracji Publicznej wiedzy, umiejętności i predyspozycji kierowniczych niezbędnych do wypełniania zadań służby cywilnej sprawdzane jest w toku kształcenia w tej szkole i potwierdzane dyplomem jej ukończenia.
Mianowań od 1 stycznia 2010 r dokonywać się będzie w ramach limitu określonych w ustawie budżetowej. Dyrektor generalny urzędu przyznaje urzędnikowi służby cywilnej, w terminie siedmiu dni od dnia mianowania, najniższy stopień służbowy.
W służbie cywilnej wyższymi stanowiskami są:
● dyrektor generalny urzędu;
● kierujący departamentem lub komórką równorzędną w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, urzędzie ministra, urzędzie obsługującym przewodniczącego komitetu wchodzącego w skład Rady Ministrów, urzędzie centralnego organu administracji rządowej oraz kierujący wydziałem lub komórką równorzędną w urzędzie wojewódzkim, a także zastępcy tych osób;
● wojewódzki lekarz weterynarii i jego zastępcy;
● kierujący komórką organizacyjną w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz w Biurze Nasiennictwa Leśnego, a także zastępcy tych osób.
Wyższe stanowisko w służbie cywilnej może zajmować osoba, która:
● posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
● nie była karana zakazem zajmowania stanowisk kierowniczych w urzędach organów władzy publicznej lub pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi;
● posiada kompetencje kierownicze;
● posiada co najmniej sześcioletni staż pracy, w tym co najmniej trzyletni staż pracy na stanowisku kierowniczym w jednostkach sektora finansów publicznych - w przypadku ubiegania się o stanowisko dyrektora generalnego urzędu;
● posiada co najmniej trzyletni staż pracy, w tym co najmniej roczny na stanowisku kierowniczym lub dwuletni na stanowisku samodzielnym, w jednostkach sektora finansów publicznych (wymóg ten dotyczy wszystkich wyższych stanowisk poza dyrektorem generalnym urzędu)
● spełnia wymagania określone w opisie stanowiska pracy oraz w przepisach odrębnych.
Obsadzenie wyższego stanowiska w służbie cywilnej następuje w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru. Nabór przeprowadza się niezwłocznie po zaistnieniu okoliczności uzasadniających obsadzenie stanowiska. Obsadzenie stanowiska zastępcy kierującego departamentem lub komórką równorzędną, stanowiska zastępcy wojewódzkiego lekarza weterynarii oraz stanowiska zastępcy kierującego komórką organizacyjną m.in. w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, może nastąpić bez przeprowadzania naboru w drodze przeniesienia członka korpusu służby cywilnej. Osoba przeniesiona musi spełniać wymagania na to stanowisko oraz posiadać ostatnią pozytywną ocenę okresową na jednym z dwóch najwyższych poziomów przewidzianych w skali ocen, sporządzoną w okresie 24 miesięcy poprzedzających przeniesienie.
Obsadzenie wyższego stanowiska w służbie cywilnej może również w przypadku niektórych stanowisk nastąpić bez przeprowadzania naboru, w drodze oddelegowania osoby spełniającej warunki do obsadzenia danego stanowiska.
Obsadzenie wyższego stanowiska w służbie cywilnej nie może nastąpić w drodze powierzenia pełnienia obowiązków.
Informację o naborze na wyższe stanowisko w służbie cywilnej ogłasza się przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu, w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu oraz w Kancelarii Premiera Rady Ministrów
Nabór na wyższe stanowisko w służbie cywilnej przeprowadza zespół liczący:
● co najmniej pięciu członków korpusu służby cywilnej, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię wyłonienia najlepszych kandydatów - w przypadku naboru na stanowisko dyrektora generalnego urzędu i wojewódzkiego lekarza weterynarii;
● co najmniej trzech członków korpusu służby cywilnej, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię wyłonienia najlepszych kandydatów - w przypadku naboru na pozostałe wyższe stanowiska w służbie cywilnej.
Nabór na wyższe stanowisko w służbie cywilnej ma charakter konkursu. W jego trakcie ocenie podlega doświadczenie zawodowe kandydata, wiedza niezbędna do wykonywania zadań na stanowisku, na które jest przeprowadzany nabór, oraz kompetencje kierownicze.
W toku naboru zespół wyłania nie więcej niż dwóch najlepszych kandydatów. Z przeprowadzonego naboru sporządzany jest protokół.
Szef służby cywilnej, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, na pisemny wniosek odpowiednio:
● szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
● właściwego ministra,
● przewodniczącego komitetu wchodzącego w skład Rady Ministrów,
● kierownika urzędu centralnego organu administracji rządowej,
● wojewody
- niezwłocznie przenosi na stanowisko dyrektora generalnego urzędu członka korpusu służby cywilnej albo zawiera umowę o pracę na czas nieokreślony z osobą niebędącą członkiem korpusu służby cywilnej, wybraną spośród osób wyłonionych w drodze naboru na to stanowisko.
Dyrektor generalny urzędu niezwłocznie przenosi na wyższe stanowisko w służbie cywilnej członka korpusu służby cywilnej zatrudnionego w tym urzędzie albo zawiera umowę o pracę na czas nieokreślony z osobą niebędącą członkiem korpusu służby cywilnej, wybraną spośród osób wyłonionych w drodze naboru na to stanowisko.
Członka korpusu służby cywilnej wybranego spośród osób wyłonionych w drodze naboru na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, zatrudnionego w innym urzędzie, niezwłocznie przenosi na to stanowisko dyrektor generalny urzędu, w którym członek korpusu służby cywilnej ma być zatrudniony, w porozumieniu z dyrektorem generalnym urzędu, w którym jest on zatrudniony.
Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od dnia obsadzenia wyższego stanowiska w służbie cywilnej w drodze naboru zaistnieje konieczność ponownego obsadzenia tego samego stanowiska, może objąć je osoba wyłoniona w trakcie ostatniego naboru.
Pracownika służby cywilnej zatrudnionego na wyższym stanowisku w służbie cywilnej nie kieruje się na służbę przygotowawczą.
Jeżeli przemawiają za tym uzasadnione potrzeby urzędu lub interes służby cywilnej, członka korpusu służby cywilnej zajmującego wyższe stanowisko w służbie można przenieść w każdym czasie na stanowisko urzędnicze w tej samej miejscowości co najmniej równorzędne pod względem płacowym ze stanowiskiem zajmowanym przed zatrudnieniem na wyższym stanowisku w służbie cywilnej, zgodne z jego kwalifikacjami i przygotowaniem zawodowym. Członka korpusu służby cywilnej, który przed zatrudnieniem na wyższym stanowisku nie był zatrudniony w służbie cywilnej, można przenieść na inne stanowisko urzędnicze w tej samej miejscowości, zgodne z jego kwalifikacjami i przygotowaniem zawodowym.
Przeniesiony członek korpusu służby cywilnej zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia, jeżeli jest ono wyższe od przysługującego na nowym stanowisku pracy, przez okres:
● jednego miesiąca - jeżeli zajmował wyższe stanowisko w służbie cywilnej, z którego został przeniesiony, przez okres nie dłuższy niż trzy miesiące;
● dwóch miesięcy - jeżeli zajmował wyższe stanowisko w służbie cywilnej, z którego został przeniesiony, przez okres dłuższy niż trzy miesiące i nie dłuższy niż 12 miesięcy;
● trzech miesięcy - jeżeli zajmował wyższe stanowisko w służbie cywilnej, z którego został przeniesiony, przez okres dłuższy niż 12 miesięcy.
Jeżeli jest to uzasadnione potrzebami urzędu, w przypadku członków służby cywilnej niezajmujących wyższych stanowisk, dyrektor generalny urzędu może w każdym czasie przenieść urzędnika na inne stanowisko w tym samym urzędzie w tej samej miejscowości, uwzględniając jego przygotowanie zawodowe.
Urzędnik, o którym mowa, zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia, jeżeli jest ono wyższe od przysługującego na nowym stanowisku, przez okres trzech miesięcy następujących po miesiącu, w którym został przeniesiony na nowe stanowisko. Wysokość dodatku służby cywilnej pozostaje bez zmiany.
Jeżeli przemawia za tym interes służby cywilnej, szef służby cywilnej może przenieść urzędnika służby cywilnej do innego urzędu w tej samej miejscowości. Ponadto szef służby cywilnej, jeżeli przemawia za tym szczególny interes służby cywilnej może przenieść urzędnika służby cywilnej do innego urzędu w innej miejscowości na okres nie dłuższy niż dwa lata. Przeniesienie takie może nastąpić najwyżej dwa razy w czasie trwania stosunku pracy urzędnika służby cywilnej.
Niedopuszczalne jest przeniesienie do innego urzędu w innej miejscowości bez zgody urzędnika służby cywilnej - kobiety w ciąży lub osoby będącej jedynym opiekunem dziecka w wieku do lat piętnastu. Nie można także dokonać takiego przeniesienia w przypadku, gdy stoją temu na przeszkodzie szczególnie ważne względy osobiste lub rodzinne urzędnika.
Przeniesienie członka korpusu służby cywilnej do innego urzędu, także w innej miejscowości, na jego wniosek lub za jego zgodą, może nastąpić w każdym czasie. Przeniesienia, o którym mowa, dokonuje dyrektor generalny urzędu, w którym członek korpusu służby cywilnej ma być zatrudniony, w porozumieniu z dyrektorem urzędu, w którym dotychczas jest zatrudniony.
W razie likwidacji urzędu, w którym urzędnik służby cywilnej wykonuje pracę, lub reorganizacji tego urzędu w sposób uniemożliwiający dalsze zatrudnienie urzędnika służby cywilnej szef służby cywilnej przenosi go do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości oraz zobowiązuje dyrektora generalnego tego urzędu do wyznaczenia urzędnikowi służby cywilnej stanowiska, uwzględniając jego przygotowanie zawodowe.
● upomnienie;
● nagana;
● pozbawienie możliwości awansowania przez okres dwóch lat na wyższy stopień służbowy;
● obniżenie wynagrodzenia zasadniczego, nie więcej niż o 25 proc. - przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy;
● obniżenie stopnia służbowego służby cywilnej;
● wydalenie ze służby cywilnej.
● upomnienie;
● nagana;
● obniżenie wynagrodzenia zasadniczego, nie więcej niż o 25 proc. - przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy;
● wydalenie z pracy w urzędzie.
● przestrzegać Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisów prawa;
● chronić interesy państwa oraz prawa człowieka i obywatela;
● racjonalnie gospodarować środkami publicznymi;
● rzetelnie i bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania;
● dochowywać tajemnicy ustawowo chronionej;
● rozwijać wiedzę zawodową;
● godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią.
Z mocy prawa ulega zawieszeniu stosunek pracy członka korpusu służby cywilnej tymczasowo aresztowanego. W okresie zawieszenia członek korpusu służby cywilnej otrzymuje połowę wynagrodzenia przysługującego mu do dnia tymczasowego aresztowania. W przypadku umorzenia postępowania karnego albo wydania wyroku uniewinniającego członkowi korpusu służby cywilnej należy wypłacić pozostałą część wynagrodzenia miesięcznego (nie dotyczy to warunkowego umorzenia postępowania karnego). Okres zawieszenia stosunku pracy wskutek tymczasowego aresztowania wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze członka korpusu służby cywilnej.
Dyrektor generalny urzędu może zawiesić członka korpusu służby cywilnej w pełnieniu obowiązków, jeżeli zostało wszczęte przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne lub karne. Okres takiego zawieszenia trwa do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego lub karnego, nie dłużej jednak niż trzy miesiące. W okresie zawieszenia członek korpusu służby cywilnej zachowuje prawo do wynagrodzenia oraz innych uprawnień i świadczeń przysługujących w służbie cywilnej. Okres zawieszenia wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze członka korpusu służby cywilnej.
To dyrektor generalny urzędu rozwiązuje stosunek pracy lub stwierdza wygaśnięcie stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej.
Rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej następuje, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, w razie:
● dwukrotnej, następującej po sobie, negatywnej oceny okresowej;
● stwierdzenia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych trwałej niezdolności do pracy uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków urzędnika służby cywilnej;
● utraty nieposzlakowanej opinii;
● likwidacji urzędu, jeżeli nie jest możliwe przeniesienie,
Ponadto rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej może nastąpić, z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, w razie:
● osiągnięcia wieku 65 lat, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury;
● odmowy poddania się badaniu przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Bez wypowiedzenia rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej może nastąpić w razie jego nieobecności w pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż rok. W razie niezdolności do pracy z powodu choroby urzędnik służby cywilnej zachowuje prawo do świadczeń pieniężnych przez okres przewidziany w przepisach o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej z przyczyn, o których mowa wyżej, nie może naruszać przepisów dotyczących szczególnej ochrony pracowników w zakresie wypowiedzenia i rozwiązania stosunku pracy. Rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej może nastąpić także w drodze porozumienia stron lub za trzymiesięcznym wypowiedzeniem na skutek rezygnacji urzędnika służby cywilnej.
Bez wypowiedzenia z winy urzędnika rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej może nastąpić w razie:
● ciężkiego naruszenia przez urzędnika podstawowych obowiązków członka korpusu służby cywilnej, jeżeli wina urzędnika jest oczywista;
● popełnienia przez urzędnika w czasie trwania stosunku pracy przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnienie, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
● zawinionej przez urzędnika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, jeżeli nie jest możliwe wyznaczenie urzędnikowi stanowiska uwzględniającego jego przygotowanie zawodowe.
Rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej bez wypowiedzenia z winy urzędnika nie może nastąpić po upływie miesiąca od dnia uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie stosunku pracy.
W okresie wypowiedzenia członek korpusu służby cywilnej może być zwolniony z pełnienia obowiązków, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. W razie rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej z powodu likwidacji urzędu, jeżeli nie jest możliwe jego przeniesienie, w okresie między ustaniem zatrudnienia w likwidowanym urzędzie a podjęciem pracy lub działalności gospodarczej urzędnikowi temu przysługuje świadczenie pieniężne ze środków budżetu państwa, przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy, obliczane jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Świadczenie to nie przysługuje urzędnikowi, który nabył prawo do emerytury.
Okres pobierania świadczenia pieniężnego, o którym mowa, wlicza się do okresów pracy wymaganych do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz do okresów zatrudnienia w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - na takich warunkach, na jakich wlicza się okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Od świadczenia pieniężnego urząd odprowadza składkę na ubezpieczenia społeczne na zasadach przewidzianych dla wynagrodzenia wypłacanego w czasie trwania stosunku pracy.
● szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, właściwy minister, przewodniczący komitetu wchodzącego w skład Rady Ministrów, kierownik urzędu centralnego organu administracji rządowej albo wojewoda, po zasięgnięciu opinii szefa służby cywilnej - w przypadku dyrektora generalnego urzędu;
● dyrektor generalny urzędu - w przypadku kierującego departamentem lub komórką równorzędną w urzędach;
● bezpośredni przełożony - w przypadku zastępcy osób, kierujących departamentem lub komórką równorzędną w urzędach;
● wojewoda po zasięgnięciu opinii Głównego Lekarza Weterynarii - w przypadkuwojewódzkiego lekarza weterynarii i jego zastępcy;
● bezpośredni przełożony - w przypadku kierującego komórką organizacyjną w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz w Biurze Nasiennictwa Leśnego, a także zastępcy tych osób.
Dyrektor generalny urzędu jest obowiązany zapewnić członkowi korpusu służby cywilnej właściwe warunki do wykonywania ich obowiązków. Członek korpusu służby cywilnej jest obowiązany wykonywać polecenia służbowe przełożonych. Jeżeli jest przekonany, że polecenie jest niezgodne z prawem albo zawiera znamiona pomyłki, jest on obowiązany na piśmie poinformować o tym przełożonego. W razie pisemnego potwierdzenia polecenia musi je wykonać. Członek korpusu służby cywilnej nie może wykonać polecenia, jeżeli prowadziłoby to do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, o czym niezwłocznie informuje dyrektora generalnego urzędu.
Członek korpusu służby cywilnej przy wykonywaniu obowiązków służbowych nie może kierować się interesem jednostkowym lub grupowym. Nie wolno mu publicznie manifestować poglądów politycznych, uczestniczyć w strajku lub akcji protestacyjnej zakłócającej normalne funkcjonowanie urzędu oraz łączyć zatrudnienia w służbie cywilnej z mandatem radnego.
Urzędnik służby cywilnej nie ma prawa tworzenia partii politycznych ani uczestniczenia w nich, a członek korpusu służby cywilnej zajmujący wyższe stanowisko w służbie cywilnej nie może pełnić funkcji w związkach zawodowych.
W urzędzie nie może powstać stosunek podległości służbowej między małżonkami oraz osobami pozostającymi ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia oraz w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
Członek korpusu służby cywilnej nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia bez pisemnej zgody dyrektora generalnego urzędu ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy o służbie cywilnej lub podważających zaufanie do służby cywilnej. Urzędnik nie może podejmować zajęć zarobkowych bez pisemnej zgody dyrektora generalnego urzędu.
Urzędnik służby cywilnej oraz pracownik służby cywilnej zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony podlega ocenie okresowej dokonywanej przez bezpośredniego przełożonego.
Ocena okresowa dotyczy wykonywania przez członka korpusu służby cywilnej obowiązków wynikających z opisu zajmowanego przez niego stanowiska pracy. Ocenę okresową sporządza się co 24 miesiące, na piśmie i niezwłocznie zapoznaje z nią ocenionego członka korpusu służby cywilnej. Ocena taka powinna zawierać wnioski dotyczące indywidualnego programu rozwoju zawodowego. Ocena okresowa jest sporządzana w razie zmiany stanowiska pracy, wiążącej się z istotną zmianą zakresu obowiązków, jeżeli od dnia sporządzenia ostatniej oceny okresowej upłynęło więcej niż sześć miesięcy. W przypadku osób ocenianych po raz pierwszy ocenę sporządza się, jeżeli okres podlegający ocenie jest dłuższy niż sześć miesięcy.
Od oceny okresowej służby, w terminie siedmiu dni od dnia zapoznania się z oceną, przysługuje sprzeciw, który powinien być rozpatrzony się w terminie 14 dni od dnia wniesienia. W razie uwzględnienia sprzeciwu ocenę okresową zmienia się albo sporządza po raz drugi. Od oceny okresowej sporządzonej po raz drugi również przysługuje sprzeciw.
W razie nierozpatrzenia sprzeciwu w terminie albo nieuwzględnienia sprzeciwu od oceny okresowej członek korpusu służby cywilnej może odwołać się do sądu pracy.
Wynagrodzenie pracownika służby cywilnej składa się z wynagrodzenia zasadniczego przewidzianego dla zajmowanego stanowiska pracy, dodatku specjalnego wynikającego ze specyfiki i charakteru wykonywanych zadań oraz dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej.
W skład wynagrodzenia urzędnika służby cywilnej wchodzi dodatkowo jeszcze dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego.
Ustanawia się dziewięć stopni służbowych urzędników służby cywilnej. Stopniom służbowym są przyporządkowane stawki dodatku służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego.
Wynagrodzenie zasadnicze przewidziane dla zajmowanego stanowiska pracy oraz dodatek służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego ustala się z zastosowaniem mnożników kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa. Z kolej dodatek specjalny wynikający ze specyfiki i charakteru wykonywanych zadań przyznaje się kwotowo ze środków na wynagrodzenia, przewidzianych na dodatki specjalne.
Ponadto członek korpusu służby cywilnej może otrzymać dodatek zadaniowy za wykonywanie dodatkowych, powierzonych mu przez pracodawcę zadań na okres wykonywania tych zadań.
Za wieloletnią pracę członek korpusu służby cywilnej otrzymuje nagrodę jubileuszową. Członkom korpusu służby cywilnej przysługuje dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej członkom korpusu służby cywilnej można przyznać nagrodę. Członkowi korpusu służby cywilnej, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę, przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Jeżeli członek korpusu służby cywilnej przepracował co najmniej 20 lat w służbie cywilnej, jednorazowa odprawa przysługuje w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
Członkowi korpusu delegowanemu służbowo do zajęć poza siedzibą urzędu, w którym wykonuje pracę, przysługują należności na zasadach określonych w przepisach w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej. Urzędnikowi służby cywilnej przeniesionemu do innego urzędu w innej miejscowości, pod pewnymi warunkami, przysługuje mieszkanie albo miesięczne świadczenie na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego wypłacane w okresie przeniesienia.
Czas pracy członków korpusu służby cywilnej nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę i średnio 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż osiem tygodni. W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy i jej organizacją mogą być stosowane rozkłady czasu pracy, w których jest dopuszczalne przedłużenie czasu pracy do 12 godzin na dobę. W rozkładach tych czas pracy nie może jednak przekraczać średnio 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż 12 tygodni.
Rozkład czasu pracy w tygodniu oraz jego wymiar w poszczególnych dniach tygodnia ustala dyrektor generalny urzędu według zasad określonych, w drodze rozporządzenia, przez prezesa Rady Ministrów. Dni tygodnia niebędących dniami pracy w urzędzie nie wlicza się do urlopu wypoczynkowego.
Jeżeli wymagają tego potrzeby urzędu, członek korpusu służby cywilnej na polecenie przełożonego wykonuje pracę w godzinach nadliczbowych, w tym w wyjątkowych przypadkach także w nocy oraz w niedziele i święta.
Za pracę wykonywaną w godzinach nadliczbowych, również w nocy przysługuje czas wolny w tym samym wymiarze.
Także za pracę w niedzielę przysługuje dzień wolny.
Urzędnikowi służby cywilnej przysługuje corocznie dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze wynoszącym po pięciu latach zatrudnienia w służbie cywilnej jeden dzień. Urlop ten wzrasta z każdym rokiem pracy o jeden dzień aż do osiągnięcia 12 dni. Do okresu zatrudnienia uprawniającego do dodatkowego urlopu wypoczynkowego wlicza się okres zatrudnienia w administracji publicznej.
Podstawa prawa
● Ustawa z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.