Sprawdzian jednakowy dla wszystkich kandydatów

Sejm uchwalił nowelizację ustawy o usługach detektywistycznych. Zgodnie z nowelą nie będzie już wymogu w zakresie sprawności fizycznej dla kandydatów na detektywów. Pozostanie jednak konieczność posiadania stwierdzonej orzeczeniem lekarskim zdolności psychicznej do wykonywania tego zawodu.

Z nowelizacji wynika, że policjanci czy funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Straży Granicznej nie będą już uprzywilejowani na egzaminach na licencję detektywa. Sprawdzian będzie taki sam dla wszystkich.

Zmienią się także zasady przeprowadzania egzaminów na detektywów. Zgodnie z nowelą komendant główny policji będzie przeprowadzał egzamin na detektywa nie rzadziej niż raz na kwartał. Oznacza to, że sprawdziany te będą miały charakter centralny i zwiększy się ich częstotliwość. Obecnie egzaminy przeprowadzają bowiem komendanci wojewódzcy i komendant stołeczny policji. W dodatku są one raz na pół roku.

Kandydat na detektywa będzie się musiał zgłosić do Komendy Głównej Policji najpóźniej na 30 dni przed terminem testu. Zakres tematyki egzaminacyjnej określi minister spraw wewnętrznych i administracji w rozporządzeniu do ustawy. Jednak musi on obejmować pytania związane z konstytucją, przepisami dotyczącymi ustroju i organów ścigania oraz wymiaru sprawiedliwości. Zakres wymaganej wiedzy obejmie też tematykę ochrony danych osobowych i ochrony informacji niejawnych. Znajdą się też elementy kryminalistyki i kodeksów cywilnego i karnego. Nowelizacja znosi jednak obowiązek posiadania wiedzy z wiktymologii (nauka o ofierze przestępstwa) oraz psychologii sądowej.

Egzamin będzie się składał z części pisemnej i ustnej. Do ustnego sprawdzianu przejdą tylko ci, którzy zaliczą część pisemną. Zakończenie egzaminu z wynikiem pozytywnym potwierdza zaświadczenie wystawione przez przewodniczącego komisji.

Nowela określa również, że w przypadku gdy dana osoba z ważnych przyczyn losowych nie mogła wziąć udziału w egzaminie w wyznaczonym terminie, to weźmie udział w kolejnym sprawdzianie. Jednak warunkiem jest odpowiednie udokumentowanie przyczyn nieobecności na egzaminie w wyznaczonym czasie.

Zniesienie wymogu posiadania odpowiedniej sprawności fizycznej dla kandydatów na detektywów związany jest z tym, że zawód ten nie wiąże się np. z koniecznością biegania za bandytami. Poza tym szereg czynności, jakie wykonuje detektyw, w ogóle nie są związane np. z wysiłkiem fizycznym. Ustawodawca postanowił znieść wymóg odpowiedniego zdrowia fizycznego, by nie zamykać drogi do wykonywania tego zawodu osobom posiadającym np. bogate doświadczenie, ale mających orzeczoną grupę inwalidzką z powodu jakiejś dysfunkcji fizycznej. Ponadto sami detektywi podkreślają, że w ich zawodzie trzeba myśleć, a nie biegać. Samo gromadzenie dowodów czy obserwacja nie wymagają aktywności fizycznej.

Nowelizacja określa także, że detektywi są uprawnieni do przetwarzania danych osobowych zebranych w toku wykonywanych przez nich czynności.

Nie określono jednak dokładnie pewnych kwestii. Ustawodawca uznał, że definicja tego, czym są usługi detektywistyczne, jest wystarczająca. Nie ma jednak zasad określających prowadzenie inwigilacji osób. Nie ma określonych reguł współpracy z różnymi instytucjami przy pozyskiwaniu informacji. Tym samym detektywi w dalszym ciągu skazani zostaną na uprzejmość i dobrą wolę np. urzędów. Nowelizacją ustawy zajmie się teraz Senat.

Wprowadzenie centralnego i jednakowego egzaminu dla wszystkich kandydatów na detektywów ujednolici wymagania. W dodatku nie będzie faworyzowania np. byłych policjantów czy funkcjonariuszy innych służb. Tym bardziej że praca detektywa wymaga umiejętności, jakich oni nie mają - np. gromadzenia materiałów na potrzeby spraw rozwodowych

Kandydat na detektywa musi spełnić określone wymagania:

● ukończone 21 lat

● niekaralność

● wykształcenie przynajmniej średnie

● posiadanie polskiego obywatelstwa lub innego państwa UE

● zaliczenie egzaminu

Łukasz Kuligowski

lukasz.kuligowski@infor.pl

Art. 1, pkt. 1, 5, 6, 8 ustawy z 22 października 2010 r. o zmianie ustawy o usługach detektywistycznych.