Kandydatów można zgłaszać do 27 października

Prawo zgłaszania kandydata na wójta, burmistrza i prezydenta miasta (zwanego dalej wójtem) przysługuje partiom politycznym, koalicjom partii politycznych, stowarzyszeniom i organizacjom społecznym oraz wyborcom. W wyborach bezpośrednich wójtów przeprowadzonych łącznie z wyborami do rad gmin uprawnienie to przysługuje tym samym komitetom wyborczym, które utworzono w celu zgłaszania kandydatów na radnych, i które spełniają określone warunki, czyli:

● zarejestrują listy kandydatów na radnych w wyborach do rady gminy w co najmniej połowie okręgów wyborczych w danej gminie,

● w każdym z tych okręgów zarejestrują nie mniej kandydatów, niż wynosi liczba radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym.

Wynika to z wyjaśnień Państwowej Komisji Wyborczej (PKW), które dotyczą zasad zgłaszania list kandydatów na radnych oraz kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w wyborach zarządzonych na 21 listopada 2010 r. (informacja nr ZPOW-703-44/10; opublikowana na: www.pkw.gov.pl).

PKW podkreśla, że w wyborach bezpośrednich wójta przeprowadzanych łącznie z wyborami do rad gmin przepis przewidujący konieczność poparcia kandydata na wójta określoną liczbą podpisów nie ma zastosowania, gdyż dotyczy on wyłącznie wyborów przedterminowych wójta, w których nie jest wybierana rada gminy, a wybory przeprowadza się w przypadku wygaśnięcia mandatu wójta w toku kadencji.

Kandydata na wójta zgłasza się do właściwej gminnej (miejskiej) komisji wyborczej najpóźniej w 25. dniu przed dniem wyborów, czyli nie później niż do 27 października 2010 r. do godz. 24.00. Jeżeli w tym terminie nie zgłoszono żadnego kandydata lub zgłoszono tylko jednego kandydata, gmin- na komisja wyborcza niezwłocznie wzywa, przez rozplakatowanie obwieszczeń, do dokonania dodatkowych zgłoszeń kandydatów w terminie 5 dni od dnia ich rozplakatowania.

Jeżeli gminna komisja wyborcza skreśli kandydata wskutek jego śmierci, komisja informuje właściwego pełnomocnika o możliwości zgłoszenia nowego kandydata najpóźniej w 15. dniu przed dniem wyborów.

Kandydatem nie może być osoba:

● karana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego,

● wobec której wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.

Posiadanie praw wyborczych ocenia się na dzień wyborów. Stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2008 r., sygn. akt K 66/07 (Dz.U. nr 214, poz. 1354) w przypadku prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego pozbawienie prawa wybieralności następuje na czas określony okresem ewidencjonowania w rejestrze skazanych (Krajowym Rejestrze Karnym). Natomiast w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego pozbawienie biernego prawa wyborczego następuje na okres próby, wskazany w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie. Oznacza to, że osoby, wobec których zapadł prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, nie mają biernego prawa wyborczego, tj. nie mogą kandydować w okresie, w którym są wpisane do ewidencji Krajowego Rejestru Karnego.

Natomiast osoby, wobec których warunkowo umorzono postępowanie karne za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, nie mają prawa biernego prawa wyborczego, tj. nie mogą kandydować w okresie próby wskazanym przez sąd w warunkowym umorzeniu postępowania.

Kandydatem nie może być również osoba:

● wobec której wydano prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające utratę prawa wybieralności w związku ze złożeniem niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego,

● pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądowym,

● pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu,

● ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądowym.

Zgłoszenia kandydata dokonuje w imieniu komitetu wyborczego pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego lub osoba przez niego upoważniona. Osobami upoważnionymi przez pełnomocnika wyborczego do dokonania zgłoszenia kandydatów na wójtów mogą być te same osoby, które pełnomocnik upoważnił do zgłoszenia list kandydatów na radnych, lub inne osoby. Osoba upoważniona nie może upoważnić innej osoby.

Kandydat na wójta musi mieć prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze). Zgodnie z przepisami prawo wybieralności na wójta ma każdy obywatel polski mający prawo wybieralności do rady gminy, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat. Kandydat nie musi stale zamieszkiwać na obszarze gminy, w której kandyduje na wójta.

Obywatele Unii Europejskiej niebędący obywatelami polskimi nie mają prawa wybieralności w wyborach wójta. Posiadanie prawa wybieralności kandydat na wójta zobowiązany jest stwierdzić w oświadczeniu o wyrażeniu zgody na kandydowanie

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

Rozdział 2 ustawy z 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. nr 113, poz. 984 z późn. zm.).