Karę za przeciążony pojazd może zapłacić także spedytor ładunku

Z treści przepisu art. 13g ust. 1b ustawy o drogach publicznych wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku.

Główny inspektor transportu drogowego przeprowadził kontrolę pojazdu z naczepą kierowanego przez pracownika przedsiębiorstwa. W toku kontroli ustalono, że nacisk na pojedynczej osi napędowej został przekroczony w stosunku do dopuszczalnej normy o 1,75 t, nacisk na potrójnej osi przekroczono o 5,13 t, natomiast całkowita masa pojazdu przekraczała normę o 2,96 t. Przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem ponadnormatywnym. W oparciu o te ustalenia organ nałożył na niego karę pieniężną.

Rozpatrując skargę przedsiębiorcy, sąd I instancji wskazał art. 13g ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r., nr 19 poz. 115 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a także nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, przy czym na te ostatnie podmioty tylko wtedy, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmioty ten miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W skardze kasacyjnej podnoszono, że redakcja przepisu art. 13g ust. 1b ustawy o drogach publicznych nie pozwala na interpretację zmierzającą do kumulacji odpowiedzialności zarówno przewoźnika, jak i nadawcy oraz załadowcy. NSA oddalił skargę kasacyjną.

NSA wskazał, że w myśl art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie natomiast z art. 13g ust. 1b karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a także nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu.

Sąd kasacyjny wskazał, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku (niezależnie od kary nałożonej na podmiot wykonujący przejazd). Dodał przy tym, że przepis art. 13g ust. 1b został dodany art. 2 pkt 1 ustawy z 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 192, poz. 1381) 3 listopada 2007 r. W uprzednio obowiązującym stanie prawnym karę pieniężną nakładano tylko na dokonującego przejazdu pojazdem nienormatywnym. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika, że zaproponowana zmiana przepisów miała na celu m.in. zapobieżenie dewastacji dróg przez przeciążone pojazdy. Środkiem do realizacji tego celu jest prawna możliwość nakładania kar za przejazd pojazdem przeciążonym, zarówno na podmiot wykonujący przejazd, jak i na inne podmioty mające wpływ lub godzące się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu.

dr Michał Kowalski

asystent sędziego NSA