Postępowanie dyscyplinarne w Straży Granicznej będzie krótsze

Obowiązujące od 24 sierpnia 2010 r. rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej nie zmienia trybu prowadzenia tego postępowania. Wprowadzone zmiany mają charakter porządkowy, wynikają też z konieczności dostosowania przepisów do praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych.

Nowelizacja uchyla dotychczasowy par. 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia stanowiącego, iż postępowania dyscyplinarnego można nie wszczynać, jeżeli okoliczności popełnionego czynu, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, nie budzą wątpliwości, a jego następstwa ujemne dla służby są znikome, albo przełożony właściwy w sprawach dyscyplinarnych uzna za wystarczające przeprowadzenie rozmowy dyscyplinującej. Uchylenie cytowanego przepisu wynika z konieczności usunięcia sprzeczności między rozporządzeniem a art. 134a ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym w przypadku czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi przełożony dyscyplinarny może odstąpić od wszczęcia postępowania i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą.

Konieczność wyeliminowania rozbieżności między rozporządzeniem a ustawą jest również powodem zmian w par. 12 ust. 5 rozporządzenia. Chodzi o czas przechowywania notatki z rozmowy dyscyplinującej. W ustawie jest to rok (art. 134a ust. 3), w dotychczasowej wersji rozporządzenia - 3 miesiące. Obecnie rozporządzenie w ogóle nie odnosi się do tej kwestii.

Kolejne zmiany mają bardziej systemowy charakter - zmiany w par. 25 i 33. Ich celem jest umożliwienie organowi orzekającemu w sprawie wydanie orzeczenia dyscyplinarnego bez konieczności zwracania sprawy prowadzącemu postępowanie w celu zmiany zarzutu, w sytuacji gdy analiza akt postępowania dyscyplinarnego wykaże możliwość wydania orzeczenia na podstawie zmodyfikowanego zarzutu, ale - co należy podkreślić - wyłącznie w granicach tego zarzutu, co do jego opisu oraz kwalifikacji prawnej. Jak wynika z uzasadnienia do nowelizacji rozporządzenia, chodzi tu np. o sytuacje przyjęcia krótszego aniżeli w postawionym obwinionemu zarzucie czasu popełnienia czynu, w wypadku częściowego przedawnienia karania z uwagi na upływ czasu, przyjęcia mniejszej aniżeli stawiana w zarzucie ilości przedmiotów czy jednostek stanowiących przedmiot działania obwinionego, przykładowo wypił na służbie zamiast zarzucanych mu dwóch piw tylko jedno, czy też zarzuconego mu czynu dopuścił się nieumyślnie, podczas gdy w zarzucie obwinia się go o działanie umyślne.

W zakresie kwalifikacji prawnej chodzi o sytuacje, gdy zarzuca się obwinionemu popełnienie czynu karalnego kumulatywnie z dwóch lub więcej przepisów, np. niedopełnienie obowiązków służbowych, a jednocześnie niewykonanie polecenia przełożonego, natomiast analiza akt postępowania dokonana przez organ orzekający uzasadnia przyjęcie, iż obwiniony faktycznie swoim działaniem lub zaniechaniem wypełnił znamiona jedynie jednego z powyższych naruszeń dyscypliny służbowej. Organ orzekający w takim przypadku może teraz ograniczyć kwalifikację prawną przyjętą w zarzucie jedynie do jednego stosowanego w konkretnej sytuacji punktu art. 135 ust. 2 ustawy.

Rozwiązanie to ma szczególne znaczenie przy orzekaniu w II instancji, gdzie w przypadku zwrotu sprawy prowadzącemu ryzyko przedawnienia karania czynu jest większe.

Nowelizacja wynika też z konieczności dostosowania przepisów do orzecznictwa sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z 4 marca 2009 r. (II SA/Wa 1371/08) WSA w Warszawie stwierdził nieważność orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w II instancji w sytuacji przyjęcia przez organ orzekający, wobec przedawnienia karania, krótszego aniżeli w ogłoszonym obwinionemu zarzucie czasu popełnienia czynu. Sąd uznał, iż w określonych w par. 33 rozporządzenia wariantach rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji nie ma takiej możliwości. Nowelizacja taką możliwość organowi orzekającemu już daje. Nowe przepisy stosuje się również do spraw wszczętych i niezakończonych w dniu ich wejścia w życie

Małgorzata Jankowska

malgorzata.jankowska@infor.pl

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 16 lipca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. nr 142, poz. 958).