Wiarygodności kredytowej nie potwierdzi sąd administracyjny

Ocena wiarygodności kredytowej danego podmiotu dokonywana przez Bank Gospodarstwa Krajowego nie podlega kontroli sądu administracyjnego nawet, gdy Bank udziela kredytu ze środków pochodzących w całości bądź w określonej części z budżetu państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki Towarzystwa Budownictwa Społecznego na pismo BGK dotyczące oceny wiarygodności kredytowej. Sąd ten stwierdził, że pismo stanowiło informację udzielaną w myśl par. 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 listopada 2007 r. w sprawie warunków i trybu udzielania kredytów i pożyczek ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego oraz niektórych wymagań dotyczących lokali i budynków finansowanych przy udziale tych środków (Dz.U. nr 212, poz. 1556). Zdaniem sądu I instancji, pismo to nie mieści się w żadnej z kategorii aktów lub czynności objętych regulacją art. 3 par. 2 i par. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Wprawdzie pismo BGK informuje adresata, że Bank podjął negatywną decyzję w sprawie oceny wiarygodności kredytowej, jednak ani ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego, ani przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe nie przewidują wydania decyzji przez bank w trybie kodeksu postępowania administracyjnego. Spółka złożyła skargę kasacyjną do NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ocena wiarygodności kredytowej danego podmiotu dokonywana przez BGK nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej nawet, gdy bank udziela kredytu ze środków pochodzących z budżetu państwa. Sąd kasacyjny zaznaczył, że nie każde działanie w sferze gospodarowania środkami publicznymi może podlegać kontroli sądu administracyjnego. Dodał, że ocena aktywności państwa na tym właśnie gruncie wskazuje, że działania w tym zakresie mogą być realizowane co najmniej w dwojaki sposób. Po pierwsze, państwo może powierzyć ich wykonywanie specjalnie powołanym i wyspecjalizowanym do tego organom, będącym organami administracji publicznej, które będą załatwiać konkretne sprawy w sposób władczy np. w drodze decyzji administracyjnej. Po drugie, z pewnych względów (np. celowościowych - łatwiejsza dystrybucja środków, lepsza nad nimi kontrola), działanie na określonym polu aktywności państwa (np. wspieranie budownictwa) mogą zostać powierzone określonym podmiotom, którym nie można w żaden sposób przypisać cech organów administracji publicznej. W ocenie NSA, kwestie dofinansowania inwestycji budowlanych towarzystw budownictwa społecznego należą do tej drugiej kategorii. Ustawodawca zdecydował się bowiem powierzyć je BGK, działającemu według przepisów prawa bankowego i przy zastosowaniu reguł określonych w tym akcie prawnym. Tym samym ocena wiarygodności kredytowej wnioskodawcy musi być widziana jako suwerenna decyzja banku, który odpowiada za prawidłowość udzielanych pożyczek i kredytów w ramach prowadzonej, a określonej w nadanym mu statucie, gospodarki finansowej. Oceny charakteru tej czynności nie może zmienić fakt, iż w określonym zakresie bank rozdysponowuje środki pochodzące z budżetu państwa.

Michał Kowalski

asystent sędziego NSA