Obowiązuje nowa skarga na prawomocne wyroki

Od 10 kwietnia skarżący zyskali możliwość kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądowych. Nowa skarga przysługiwać będzie przede wszystkim od prawomocnych orzeczeń sądów I instancji, czyli wojewódzkich sądów administracyjnych. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia WSA przysługuje, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Wyjątkowo prawo do zaskarżenia w tym trybie wyroku WSA przysługuje również wtedy, gdy:

● strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych,

● niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.

Od tego samego orzeczenia strona może wnieść tylko jedną skargę. Można ją oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały niezgodność orzeczenia z prawem i gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda. Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Oprócz tego, że skarga musi spełniać wymogi przewidziane dla pism sądowych, powinna dodatkowo zawierać kilka elementów. Należy oznaczyć w niej orzeczenie, od którego jest wniesiona, trzeba podać informację, czy wyrok jest zaskarżony w całości, czy tylko w części. Skarżący musi również przytoczyć podstawy zaskarżenia, ich uzasadnienie oraz wskazać przepis prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Bardzo ważnym elementem nowej skargi jest uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem.

Wśród szczegółowych zasad zaskarżania prawomocnych wyroków należy wspomnieć jeszcze o dwóch sprawach. Po pierwsze, skargę wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch lat od dnia jego uprawomocnienia się. Skarga podlega opłacie stałej, czyli wpis od niej nie jest uzależniony od wartości przedmiotu sporu.

Główną zaletą nowej instytucji jest to, że uzyskanie korzystnego orzeczenia to łatwa droga do otrzymania odszkodowania.

Aleksandra Tarka

Dział VII a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).