Czy konieczne jest dokonanie rozbiórki obiektu

Czytelnik wybudował ogrodzenie działki od granic z sąsiadami. Po przeprowadzonej kontroli okazało się jednak, że jest ono zbyt wysokie, gdyż ma 2,5 metra, a miejscowy plan zagospodarowania dopuszcza ogrodzenia o wysokości do 160 cm. Inspektor nadzoru budowlanego, który dokonał kontroli, stwierdził, że ogrodzenie jest samowolą budowlaną i nakazał jego rozbiórkę.

- Czy w takiej sytuacji nakaz rozbiórki jest zgodny z prawem - pyta pan Henryk z Częstochowy.

Jeżeli powiatowy inspektor nadzoru budowlanego uzna, że obiekt jest niezgodny z przepisami prawa, w tym planistycznymi, i nie da się go doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, to musi nakazać jego rozbiórkę.

Jeżeli inwestor wybuduje obiekt niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to dopuści się samowoli budowlanej. Nawet wówczas, jeżeli do budowy obiektu nie musiał uzyskać pozwolenia na budowę lub dokonać zgłoszenia rozpoczęcia budowy, czyli np. wybudował ogrodzenie działki od strony z sąsiadami. Inwestor, który dopuści się takiego przekroczenia prawa budowlanego, może ponieść poważne konsekwencje swojego działania. W ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że w takiej sytuacji powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest właściwy do likwidacji samowoli budowlanej, czyli do wydania nakazu rozbiórki obiektu.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego. Budowa obiektu budowlanego, nawet niewymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego dające podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Do obowiązków tego organu należy bowiem nadzór i kontrola nad przestrzeganiem prawa w trakcie realizacji robót budowlanych, w tym zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.

Arkadiusz Jaraszek

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2010 r., sygn. akt II OW 27/09.