Nie można zlecać przewozu rzeczy podmiotowi bez licencji

Artykuł 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym przewiduje obligatoryjne cofnięcie licencji w sytuacji, gdy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, zlecił wykonywanie przewozu rzeczy podmiotowi nieposiadającemu licencji. Organ we wskazanej sytuacji nie ma obowiązku poprzedzenia cofnięcia licencji pisemnym ostrzeżeniem.

Prezydent miasta cofnął przedsiębiorstwu transportowemu licencję udzieloną na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Ujawniono bowiem fakt zlecenia przez spółkę transportową przewozu rzeczy innemu przedsiębiorcy, który nie posiadał licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Zdaniem organu stanowi to obligatoryjną przesłankę cofnięcia licencji na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm. - dalej u.t.d.). W odwołaniu spółka podnosiła, że kierownik działu spedycji tejże spółki został wprowadzony w błąd przez przedsiębiorcę, który twierdził, że należący do niego pojazd (o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony) nie wymaga posiadania licencji transportowej. Obecnie przedsiębiorca ten posiada licencję uprawniającą go do wykonywania przewozu drogowego, co w ocenie spółki może prowadzić do domniemania, że w dniu kontroli posiadał on stosowne uprawnienia i wiedzę niezbędną do wykonywania usług przewoźnika licencjonowanego, chociaż nie posiadał jeszcze dokumentu potwierdzającego ten fakt. Zdaniem spółki, okoliczność ta może przemawiać za potraktowaniem zdarzenia jako uchybienia niekwalifikującego się jako "rażące" w myśl przepisów u.t.d., a tym samym nieskutkującego cofnięciem licencji spedytora.

WSA oddalił skargę przedsiębiorcy. W skardze kasacyjnej do NSA przedsiębiorca argumentował m.in., że decyzja w postaci zastosowania ostrzeżenia z art. 15 ust. 2 (po zakwalifikowaniu danego naruszenia jako rażącego i podporządkowaniu danej sytuacji przesłankom wskazanym w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d.), czy też cofnięcia licencji (w wyniku zastosowania art. 15 ust. 1 pkt 4), ma charakter uznaniowy. Spółka podniosła, że decyzja wydana w niniejszej sprawie została podjęta na podstawie niekorzystnej dla strony interpretacji art. 15 u.t.d. NSA oddalił skargę kasacyjną.

NSA wyjaśnił, że stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.t.d. licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa. Cofnięcie licencji we wskazanym przypadku poprzedza się - zgodnie z art. 15 ust. 2 u.t.d. - pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy, że w przypadku ponownego stwierdzenia naruszenia tego przepisu wszczyna się postępowanie w sprawie cofnięcia licencji. Art. 15 ust. 2 u.t.d. wymienia jeszcze trzy inne przypadki objęte art. 15 ust. 1 pkt 2, w których cofnięcie licencji poprzedza się pisemnym ostrzeżeniem. Sąd kasacyjny wskazał, że z brzmienia wskazanych przepisów wynika, iż w sytuacjach wymienionych w art. 15 ust. 2 u.t.d. cofnięcie licencji jest obligatoryjne i nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego w tym zakresie. Również art. 15 ust. 2 u.t.d. nie ma charakteru uznaniowego - cofnięcie licencji poprzedza się pisemnym ostrzeżeniem jedynie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w tym przepisie.

Z kolei, przepis art. 15 ust. 1 pkt 4 u.t.d. przewiduje obligatoryjne cofnięcie licencji w sytuacji, gdy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy w ramach działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, zlecił wykonywanie przewozu rzeczy podmiotowi nieposiadającemu licencji. Zdaniem NSA, przypadek ten nie mieści się w art. 15 ust. 2 u.t.d., a zatem organ we wskazanej sytuacji nie ma obowiązku poprzedzenia cofnięcia licencji pisemnym ostrzeżeniem.

asystent sędziego NSA

W art. 15 ustawy o transporcie drogowym określono dwa tryby cofnięcia licencji podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Przepisy określające sposób postępowania wobec przedsiębiorców naruszających warunki udzielonych im licencji nie nastręczają problemów interpretacyjnych. Wyraźnie wskazują, w jakich sytuacjach organ ma obowiązek uprzedzić pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcę, że w przypadku ponownego stwierdzenia naruszenia przepisów wszczęte zostanie postępowanie w sprawie cofnięcia licencji. Wymóg ten nie dotyczy przedsiębiorców wykonujących transport drogowy w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, w sytuacji, gdy podmiot ten zlecił wykonanie przewozu rzeczy podmiotowi nieposiadającemu licencji. Sprawdzenie, czy kontrahent, któremu przedsiębiorca zleca przewóz rzeczy, posiada licencję, leży w interesie samego zleceniodawcy, gdyż to jego dotykają negatywne skutki ewentualnych nieprawidłowości w tym zakresie.