Producent rolny nie musi być właścicielem gospodarstwa

Przedsiębiorcy będącemu posiadaczem gospodarstwa rolnego (dzierżawcą) na dzień składania wniosku, przysługuje uprawnienie do otrzymania pomocy finansowej w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na wspieranie gospodarstw niskotowarowych.

Przedsiębiorca rolny złożył wniosek o pomoc finansową na działanie Wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Do wniosku dołączył m.in. plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, akt własności ziemi oraz umowę dzierżawy. ARiMR odmówił skarżącemu przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Stwierdził, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego została przez skarżącego wyliczona z uwzględnieniem gruntów dzierżawionych. Tymczasem par. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 286, poz. 2870 ze zm.) stanowi tylko o gruntach będących własnością producenta rolnego, jego współmałżonka albo będących ich współwłasnością. Zdaniem organu, w tej sytuacji wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wskazana we wniosku powinna być pomniejszona o standardową nadwyżkę uzyskaną z upraw na gruntach niestanowiących przedmiotu własności wnioskodawcy. WSA oddalił skargę przedsiębiorcy, uznając, że wspomniany przepis par. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. jest sformułowany w sposób jasny i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów I i II instancji.

NSA wyjaśnił, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 ze zm.), Rada Ministrów została upoważniona do określenia szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich. W ocenie sądu kasacyjnego, z tej delegacji nie wynika, aby Rada Ministrów została upoważniona do zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych jedynie do beneficjentów legitymujących się prawem własności. Skoro w ustawie określono krąg beneficjentów tej pomocy, tj. producenta rolnego w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji, należy przyjąć, że w części, w której przepis wykonawczy wprowadził ograniczenia podmiotowe do otrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wyłącznie dla producentów rolnych prowadzących działalność w gospodarstwie rolnym stanowiącym przedmiot odrębnej własności producenta rolnego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności, że w tym zakresie rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Zawężenie kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z tych środków, zawarte w par. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, wykracza poza upoważnienie ustawowe, które obliguje Radę Ministrów do uregulowania w rozporządzeniu jedynie szczegółowych warunków przyznawania płatności, a nie ich zakresu podmiotowego. Beneficjenci tych świadczeń są bowiem w sposób wyraźny określeni w przepisach zarówno polskich, jak i unijnych (zwłaszcza przez definicję rolnika, zawartą w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników). NSA podkreślił, że regulacje te nie uzależniają posiadania statusu rolnika czy producenta rolnego od faktu bycia właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego, czy małżonkiem właściciela takiego gospodarstwa.

Michał Kowalski

asystent sędziego NSA