Krwiodawcy mogą liczyć na przywileje

Osoba, która oddała bezpłatnie krew i została zarejestrowana, ma dodatkowe uprawnienia. W dniu pobrania krwi ma prawo do zwolnienia od pracy oraz do zwrotu utraconych zarobków za ten czas. Otrzyma również zwolnienie od pracy na czas okresowego badania lekarskiego zleconego przez stację krwiodawstwa. Fakt przeprowadzenia badań powinna jednak udokumentować i wykazać, że nie może ich wykonać w czasie wolnym od pracy. Pracodawca nie może domagać się, aby osoba ta oddawała krew i robiła badania podczas urlopu.

Za dojazd do stacji krwiodawstwa przysługuje zwrot kosztów przejazdu na takich samych zasadach, jak z tytułu podróży służbowej. Pieniądze zwraca regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa albo inna jednostka organizacyjna publicznej służby krwi. Natomiast po oddaniu krwi każdy ma prawo do posiłku regeneracyjnego o wartości kalorycznej 4500 kalorii (czyli do 8 czekolad).

Z kolei ekwiwalent pieniężny za pobraną krew i związane z tym zabiegi przysługują dodatkowo oprócz tych uprawnień osobom, które są dawcami rzadkich grup albo przed pobraniem np. zostały poddane zabiegowi uodpornienia. Chodzi tutaj o zabiegi wykonane w celu uzyskania osocza albo surowic diagnostycznych.

Zasłużony Honorowy Dawca Krwi (czyli kobieta, która oddała co najmniej 5 litrów krwi lub mężczyzna, który oddał co najmniej 6 litrów ) ma prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki - zarówno podstawowe, jak i uzupełniające - do wysokości limitu oraz leki, które może stosować w związku z oddawaniem krwi na podstawie recepty. Aby otrzymać taką receptę, krwiodawca musi przedstawić lekarzowi dokumenty, które potwierdzają przysługujące mu uprawnienia.

Honorowemu krwiodawcy przysługuje też prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń zakładów opieki zdrowotnej czy przy realizacji recept w aptekach.

Krew pobierać mogą jedynie regionalne centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa, na przykład Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Robią to w stacjach krwiodawstwa: stacjonarnych albo mobilnych, czyli w specjalnych autobusach.

Zanim zostanie pobrana krew, lekarz powinien poinformować o istocie zabiegu i możliwych następstwach dla stanu zdrowia. Każdorazowo na pobranie krwi potrzebna jest pisemna zgoda dawcy, wyrażona w obecności lekarza.

W każdym przypadku od dawcy zostaje pobrana próbka krwi do badań laboratoryjnych, aby ustalić, czy spełnia on wymogi zdrowotne oraz czy pobranie nie spowoduje ujemnych skutków dla jego zdrowia lub stanu zdrowia przyszłego biorcy.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Ustawa z 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz.U. nr 106, poz. 681 z późn. zm.).