Kiedy zmiana w użytkowaniu instalacji wymaga zezwolenia

@RY1@i02/2011/231/i02.2011.231.088000700.802.jpg@RY2@

Sebastian Fabisiak, Chmaj i Wspólnicy Kancelaria Radcowska

Instalacje potencjalnie znacząco oddziałujące na środowisko są w Polsce bardzo rozpowszechnione. Należą do nich m.in. elektrownie wodne, biogazownie rolnicze oraz farmy wiatrowe do 100 MW. W toku użytkowania takich instalacji oddziałujących na środowisko może pojawić się konieczność zmiany ich sposobu użytkowania, poprzez dostosowanie technologii do zmieniających się warunków, np. rynkowych. Niejednokrotnie inwestorzy, przystępując do zmiany sposobu użytkowania instalacji, zapominają o obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Powstaje więc tutaj problem, jaka modyfikacja sposobu użytkowania może zostać dokonana na podstawie samego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania zgodnie z art. 71 ustawy - Prawo budowlane (pr. bud.), a jaka wymaga wcześniejszego uzyskania przez inwestora lub operatora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tej sytuacji należy odpowiedzieć na trzy pytania:

a) czy modyfikacja sposobu użytkowania instalacji spełnia warunki definicji legalnej przedsięwzięcia, tzn. czy jest to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu?

b) czy instalacja jest wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz czy modyfikacja polega na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego przedsięwzięcia?

c) czy mamy do czynienia z jednym z postępowań, o których mowa w art. 72 ust. 1 - 1a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku? W rozważanym przypadku dotyczy to obowiązku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.

Kwestia definicji legalnej przedsięwzięcia rozstrzygana była już wielokrotnie, m.in. w wyroku NSA z 7 października 2005 r., II OSK 89/05; LEX nr 201337, w którym sąd stwierdził, że "Użyte w art. 46 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska określenie »przedsięwzięcie« zdefiniowane w tym przepisie jako ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie zagospodarowania terenu, jest tożsame ze zmianą sposobu zagospodarowania terenu wymagającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 39 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym". Biorąc pod uwagę, że poprzednia i obecna definicja legalna przedsięwzięcia są do siebie zbliżone, a w zakresie rozwiązań dotyczących planowania przestrzennego nie zaszły istotne zmiany, należy przyjąć, że pogląd zaprezentowany w orzecznictwie nic nie stracił na aktualności. Wynika z tego, że "przedsięwzięcie", którym posługuje się ustawa, musi dotyczyć zamierzenia budowlanego lub innej ingerencji przekształcającej teren. Ponadto zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane wyłącznie dla planowanych i wymienionych w rozporządzeniu przedsięwzięć oraz robót budowlanych polegających na ich rozbudowie, przebudowie lub montażu.

Uzyskanie przez inwestora decyzji środowiskowej jest wymagane tylko w przypadku twierdzącej odpowiedzi na łącznie trzy postawione wyżej pytania. Niespełnienie przez planowaną modyfikację sposobu użytkowania instalacji choćby jednego z powyższych warunków powoduje brak obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym odbywa się poprzez złożenie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania zgodnie z art. 71 pr. bud. bez dodatkowych pozwoleń.

W praktyce zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub instalacji wymagają wcześniejszego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy polegają na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia mającego zawsze lub potencjalnie znaczące oddziaływanie na środowisko. Należy tutaj być ostrożnym i nie stosować interpretacji rozszerzającej omawianych przepisów, ponieważ nie każda zmiana sposobu użytkowania instalacji jest kwalifikowana jako jej rozbudowa, przebudowa lub montaż.

oprac. JKG

Ustawa z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) Ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.).