Zwierzęta i rośliny pod lepszą ochroną

Za wprowadzanie gatunków obcych do środowiska, które mogą zagrażać gatunkom naturalnie występującym w Polsce, grozi kara aresztu albo grzywny.

Barszcz Sosnowskiego, bożodrzew gruczołowaty, kolczurka klapowana, niecierpek pomarańczowy, rdestowiec czeski i japoński czy tulejnik amerykański - to tylko niektóre rośliny gatunków obcych, jakich nie można w Polsce sadzić. Znalazły się w wykazie do rozporządzenia ministra środowiska w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym. Rozporządzenie z listą takich roślin i zwierząt zostało już opublikowane w Dzienniku Ustaw. Zacznie obowiązywać 5 kwietnia 2012 r.

Co do zasady, gatunków obcych nie wolno wprowadzać do środowiska. Jest jednak wyjątek od tej reguły w przypadku roślin, np. przy zakładaniu i utrzymywaniu terenów zieleni oraz zakładaniu i utrzymywaniu zadrzewień poza lasami. Z tym że w takim przypadku konieczne jest uzyskanie zezwolenia od generalnego dyrektora ochrony środowiska. Podobnie jest w przypadku ryb. Na wprowadzenie do wód niektórych obcych gatunków można otrzymać zezwolenie od ministra rolnictwa. Z tym że takie odstępstwa od zakazu nie dotyczą tych gatunków obcych, które mogą zagrażać osobnikom występującym naturalnie w Polsce i znalazły się na liście do rozporządzenia.

W wykazie gatunków, które uwolnione do środowiska mogą stanowić zagrożenie, znalazły się także krab wełnistoręki, rak pręgowany oraz sygnałowy czy biedronka azjatycka. Spośród ssaków są na niej m.in. bizon, bóbr kanadyjski czy szop pracz. Wśród ryb, które na wolności stanowią zagrożenie dla gatunków rodzimych, są sumik karłowaty, trawianka, babki (gołogłowa, marmurkowa, bycza, rzeczna), czebaczek amurski i pirania paku. W wykazie są także ptaki, płazy i gady.

Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody za wprowadzanie gatunków obcych do środowiska grozi kara aresztu albo grzywny. Surowsze kary są za wpuszczanie obcych ryb do wód. Ustawa o rybactwie śródlądowym określa, że kara może wynieść nawet dwa lata więzienia. W wariancie łagodniejszym sprawca takiego czynu podlega grzywnie lub karze ograniczenia wolności.

Kary te wynikają stąd, że obce gatunki mogą wyniszczać rodzime osobniki poprzez wyjadanie im pokarmu i niszczenie ich siedlisk. Zagrażają im także poprzez krzyżowanie się z nimi.

Łukasz Kuligowski

lukasz.kuligowski@infor.pl

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym (Dz.U. nr 210, poz. 1260).