Można zapewnić dojazd do działki, ustanawiając służebność

Wyjazd z drogi i wjazd na drogę nie mogą być usytuowane w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, w szczególności na odcinku występowania dodatkowego pasa ruchu.

K.M. i J.M. (dalej skarżący) wystąpili o wydanie zezwolenia na usytuowanie zjazdu z drogi krajowej do funkcjonującej na działce hurtowni. Działka ta (położona równolegle do drogi krajowej) jest przeznaczona w planie miejscowym pod parking i nie ma innego połączenia z drogą publiczną. Obsługa komunikacyjna działki odbywa się istniejącym zjazdem na działkę sąsiednią należącą do matki wnioskodawcy.

Generalny dyrektor dróg krajowych i autostrad odmówił wydania zezwolenia na usytuowanie zjazdu. Jego zdaniem zaprojektowanie pasa do wnioskowanego zjazdu spowodowałoby ograniczenia w dostępności ruchu z drogi krajowej do działek zlokalizowanych po stronie przeciwnej drogi krajowej, w tym stacji paliw. Zgoda na lokalizację zjazdu nie pozwalałaby na zapewnienie właściwych warunków bezpieczeństwa ruchu na drodze krajowej. Poza tym właściciele działki mają możliwość ustanowienia służebności drogi koniecznej na nieruchomościach sąsiednich, z którego korzystają obecnie przy obsłudze hurtowni na działce. Skarżący wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednak organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Następnie sprawa trafiła do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który decyzję uchylił. Sąd uznał, że okoliczność, iż nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej, nie jest wystarczającym argumentem przeciwko odmowie zezwolenia na lokalizację zjazdu. Skargę kasacyjną wniósł generalny dyrektor krajowy dróg i autostrad.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za uzasadnione. Jego zdaniem sąd I instancji, uchylając decyzję odmawiającą zgody na usytuowanie nowego zjazdu z drogi krajowej na nieruchomość skarżących, pominął to, iż zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych powodem odmowy udzielenia zgody na lokalizację zjazdu są obowiązujące wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne. Zgodnie zaś z przepisem par. 113 ust. 7 pkt 5 rozporządzenia ministra transportu i gospodarki morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, wyjazd z drogi i wjazd na drogę nie mogą być usytuowane w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności na odcinku występowania dodatkowego pasa ruchu. Sąd I instancji pominął usytuowanie - naprzeciw projektowanego zjazdu - dodatkowego pasa. Nie rozważył też faktu, iż do nieruchomości skarżących od wielu lat funkcjonował zjazd przez sąsiednią działkę należącą do matki skarżącego. Rodzice skarżącego darowali mu działkę, na której znajduje się hurtownia. Brak prawnego dostępu do dróg publicznych nieruchomości skarżących jest następstwem podziałów i czynności prawnych pomiędzy członkami ich rodziny. Brak odpowiedniego dostępu nieruchomości do drogi publicznej uzasadnia ustanowienie drogi koniecznej, lecz zgodnie z przepisem art. 145 par. 2 zd. 2 kodeksu cywilnego jeżeli jest on następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, to ustanowienie drogi koniecznej powinno nastąpić - gdy jest to możliwe - przez grunty, które były przedmiotem tej czynności.

Opracowała Ewelina Stępień