Długi przekształcanych szpitali będą umorzone

Szpitale, które przynoszą straty, będą musiały przekształcić się w spółki lub zostaną zlikwidowane. Tak przewiduje ustawa o działalności leczniczej, która wchodzi w życie 1 lipca. Organ zarządzający (samorząd powiatowy lub wojewódzki albo uczelnia medyczna) po zamknięciu przez szpital w 2012 roku wynikiem ujemnym będzie miał trzy miesiące na jego spłatę od przyjęcia sprawozdania finansowego.

Jeżeli nie będzie go na to stać, w ciągu kolejnego roku musi przekształcić szpital w spółkę. W zamian otrzyma pomoc rządową. Na ten cel zostanie przeznaczone w budżecie państwa 1,4 mld zł. Ustawa przewiduje, że zostanie umorzona większość zobowiązań publicznoprawnych szpitali przekształconych w spółki. Warunkiem jest dokonanie przekształcenia przed 31 grudnia 2013 r. Umorzenie nastąpi w dniu przekształcenia i będzie dotyczyć wszystkich zobowiązań szpitala wobec Skarbu Państwa, a więc z tytułu:

● niezapłaconych podatków wobec budżetu państwa oraz należności celnych,

● nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez pracodawcę oraz na Fundusz Pracy (z wyjątkiem składek na ubezpieczenia emerytalne),

● zobowiązań wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,

● opłat na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki wodnej

● kar administracyjnych,

● opłat za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa (w części stanowiącej dochód budżetu państwa),

● odsetek za zwłokę,

● kosztów egzekucyjnych wynikające z nieuregulowania powyższych zobowiązań.

Ustawa daje również możliwość umorzenia zobowiązań szpitala wobec jednostek samorządu terytorialnego (np. niezapłaconego podatku od nieruchomości). Mogą one zostać umorzone, jeśli zgodę na to wyrazi rada gminy.

Umorzone zostaną tylko te zobowiązania publicznoprawne, które były znane na 31 grudnia 2009 r. Stanie się tak również wtedy, gdy ich spłata przed dniem przekształcenia szpitala w spółkę została rozłożona na raty. Samorząd lub uczelnia medyczna musi dostarczyć odpowiednim organom i instytucjom, które są wierzycielami, dokumenty potwierdzające fakt wpisania spółki do rejestru przedsiębiorców, odpis postanowienia sądu o wykreśleniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej z krajowego rejestru sądowego oraz uwierzytelnioną kopię aktu przekształcenia. Dokumenty te dla właściwych organów stanowią podstawę do wydania decyzji o umorzeniu zobowiązań.

Ustawa o działalności leczniczej nie przewiduje natomiast możliwości automatycznego umorzenia wszystkich zobowiązań cywilno- prawnych (czyli wobec prywatnych kontrahentów) szpitali przekształcanych w spółkę. Zgodnie z tym aktem prawnym samorząd terytorialny lub uczelnia medyczna nie będą miały obowiązku przejmowania na siebie wszystkich zobowiązań przekształcanego SPZOZ. Tylko wtedy, gdy jego zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe, pomniejszone o inwestycje krótkoterminowe, przekraczają połowę jego przychodów, organ założycielski szpitala musi je przejąć, ale tylko tę nadwyżkę. Reszta może obciążyć konto nowo tworzonej spółki.

Organ zarządzający może oczywiście przejąć całość zobowiązań przekształcanego szpitala, ale ustawa go do tego nie zobowiązuje. Podobnie stanie się w sytuacji, gdy wskaźnik zadłużenia jest niższy niż połowa przychodów szpitala. W takiej sytuacji jego organ prowadzący może, ale nie musi spłacać długów szpitala. Jeżeli się na to nie zdecyduje, w całości zadłużenie obciąży konto spółki.

Samorządy i uczelnie medyczne będą musiały podjąć decyzję, do jakiego stopnia chcą przejąć długi przekształcanego szpitala.

Powyższe podmioty będą mogły ubiegać się o dotację celową z budżetu państwa na ich spłatę, pod warunkiem że dokonają przekształcenia szpitala w spółkę przed 31 grudnia 2013 r. Ze środków dotacji będą mogły spłacić część zobowiązań cywilnoprawnych. Jej wielkość będzie zależała od wysokości ugody, jaką organ zarządzający szpitalem zawrze z wierzycielami cywilnoprawnymi szpitala. Ustawodawca nie wskazuje, czy ugoda musi być zawarta ze wszystkimi wierzycielami, czy tylko ich częścią, ani daty, kiedy powinno do niej dojść. Ze środków dotacji celowej będzie można również pokryć zobowiązania cywilnoprawne wynikające z zaciągniętych kredytów bankowych na restrukturyzację SPZOZ dokonywaną na mocy ustawy z 2005 roku o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Dotacja pokryje także pozostałe do spłaty zobowiązania wynikające z pożyczki udzielonej szpitalowi przez samorząd przed końcem 2009 roku. Z kwot dotacji samorząd lub uczelnia medyczna pokryją także koszty podatku od towarów i usług uiszczonego od wniesionego przez nie do spółki aportu oraz koszt obowiązkowej przed przekształceniem wyceny nieruchomości szpitala.

Wniosek o udzielenie dotacji należy złożyć ministrowi zdrowia przed 31 grudnia 2013 roku. Jeżeli zostanie złożony po tej dacie, nie będzie rozpatrywany.

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl

Art. 72, art. 191 - 192, art. 197, art. 198 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654).