Krótki termin na składanie wniosków

W dniu 28 kwietnia 2011 r. Sejm uchwalił ustawę o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Ma ona zastąpić dotychczasową ustawę regulującą tę problematykę z 22 grudnia 2004 r. Nowe przepisy rozbudowują uprzednią regulację: nowa ma prawie dwa razy więcej artykułów i jest chaotyczna. Jakie nowości czekają na emitentów gazów cieplarnianych? Oprócz instalacji objętych dotychczasowym systemem handlu emisjami do systemu zostaną włączone od 1 stycznia 2012 r. także emisje wynikające z operacji lotniczej, tj. produkowane przez linie lotnicze zarejestrowane w Polsce. System nie będzie jednak dotyczył statków powietrznych o certyfikowanej masie startowej poniżej 5700 kg ani przewoźników wykonujących mniej niż 243 przeloty lub emitujących poniżej 10000 Mg CO² rocznie.

Prawdziwe zmiany szykują się dla podmiotów prowadzących instalacje od 1 stycznia 2013 r. Na czas przed tą datą ustawodawca przewidział okres przejściowy, w którym niewiele się zmieni (dotychczasowe zezwolenia zostaną w mocy). Od początku 2013 r. system handlu emisjami będzie obejmował nie tylko emisje CO², ale także podtlenku azotu (N²O) oraz perfluorowęglowodorów (PFCs). Rozszerzy się też znacznie zakres instalacji objętych systemem. Zostaną nim dodatkowo objęte m.in. zakłady produkujące aluminium, metale nieżelazne, osuszające i kalcynujące gips, produkujące płyty gipsowo-kartonowe, materiały izolacyjne z wełny mineralnej, sadze, kwas azotowy, adypinowy, glioksalowy, amoniak, chemikalia organiczne, wodór, węglan sodu oraz wychwytujące CO² i składujące go pod ziemią.

Ustawa nakłada na podmioty posiadające uprawnienia do emisji obowiązek otwarcia rachunku instalacji w krajowym rejestrze jednostek Kioto i uprawnień do emisji. Uprawnieniami do emisji będzie można obracać tylko pomiędzy podmiotami mającymi takie rachunki w krajowym rejestrze albo w odpowiadającym mu rejestrze innego kraju UE. Uprawnienia do emisji będą ważne w ośmioletnich okresach rozliczeniowych, ale za niewykorzystane w danym okresie otrzymamy odpowiednią ilość w następnym. Krajowy plan rozdziału uprawnień do emisji dla instalacji objętych systemem będzie zatwierdzany przez Komisję Europejską, natomiast same uprawnienia do emisji będą przyznawane w jego ramach na poszczególne lata danego okresu rozliczeniowego. Natomiast operatorzy lotniczy będą musieli złożyć specjalne wnioski o przyznanie takich uprawnień do ministra środowiska nie później niż 21 miesięcy przed rozpoczęciem okresu rozliczeniowego. Wnioski operatorów lotniczych będą musiały uzyskać akceptację Komisji Europejskiej. Tak jak dotychczas, prowadzący instalacje będą obowiązani do uzyskania zezwoleń, przy czym ustawa nakłada krótki termin do złożenia takich wniosków przez podmioty, których instalacje zostaną objęte systemem od 1 stycznia 2013 r.: trzeba to zrobić już do końca czerwca 2011 r. Natomiast operatorzy powietrzni muszą złożyć wnioski o przyznanie uprawnień do emisji niezwłocznie po wejściu w życie ustawy (a to nastąpi w ciągu 7 dni od publikacji), bo wnioski te minister musi przekazać do akceptacji Komisji Europejskiej już do końca czerwca.

Wszystkie podmioty objęte systemem będą jak obecnie sporządzać plan monitorowania wielkości emisji, przy czym operatorzy powietrzni będą musieli przedstawić go do zatwierdzenia ministrowi środowiska, a pozostałe podmioty prowadzące instalacje uzyskają takie zatwierdzenie w zezwoleniu. Wielkość emisji trzeba będzie rozliczyć za każdy rok na podstawie rocznego raportu o wielkości emisji. Raporty te zweryfikują specjalne akredytowane jednostki na koszt prowadzącego instalację i na ich podstawie zostanie umorzona odpowiednia liczba uprawnień do emisji przyznanych w danym roku. Za brak zezwolenia, nieterminowe przedłożenie raportu lub nieumorzenie uprawnień w terminie będą groziły wysokie kary.

@RY1@i02/2011/109/i02.2011.109.210.002b.001.jpg@RY2@

Joanna Krawczyk, prawnik w Kancelarii bnt Neupert, Zamorska & Partnerzy

Joanna Krawczyk

prawnik w Kancelarii bnt Neupert, Zamorska & Partnerzy