Ważny jest zakres pełnomocnictwa

Nowela prawa zamówień publicznych, która weszła w życie 22 grudnia 2009 r., spowodowała wzrost kosztów wnoszenia skarg na orzeczenia arbitrów z Krajowej Izby Odwoławczej (KIO). Przedsiębiorcy zamiast opłaty stałej w wysokości 3 tys. zł muszą płacić albo pięciokrotność wpisu wniesionego od odwołania w sprawie, której dotyczy skarga, albo też 5 proc. wartości przedmiotu zamówienia publicznego, nie więcej niż 5 mln zł. Uczestnicy przetargu o wartości przedmiotu zamówienia publicznego wynoszącego 100 mln zł lub więcej, chcąc kwestionować niekorzystne dla siebie rozstrzygnięcie KIO, muszą uiścić opłatę od skargi w wysokości 5 mln zł. Jest to opłata rażąco wysoka, która ogranicza wykonawcom dostęp do sądu. Przy istniejącej praktyce sądowej zwalniania zamawiających w części lub w całości z wniesienia opłaty koszty sądowe ponoszą głównie wykonawcy. Z uwagi na niejasność przepisów przejściowych tuż po wejściu w życie noweli pojawiło się pytanie, czy do zastosowania nowej, wyższej opłaty istotna jest data wszczęcia postępowania o zamówienie publiczne, którego dotyczy składana skarga, czy też istotna jest data złożenia skargi. Praktyka sądów w tym zakresie była niejednolita - niektóre z nich wymagały wyższej opłaty, w sytuacji gdy skarga była składana już po wejściu w życie znowelizowanych przepisów, nawet jeżeli postępowanie przetargowe było wszczęte przed 22 grudnia 2009 r. Inne sądy z kolei w analogicznych przypadkach uznawały za prawidłowy wpis w dotychczasowej wysokości 3 tys. zł.

W uchwale z 17 grudnia 2010 r. (III CZP 103/10) Sąd Najwyższy rozstrzygnął wszystkie wątpliwości. Stwierdził, że od skargi na orzeczenie KIO wniesionej do sądu po 22 grudnia 2009 r. pobiera się opłatę na nowych zasadach, tj. w znacznie wyższej wysokości. Nawet więc jeśli postępowanie o zamówienie publiczne było wszczęte przed 22 grudnia 2009 r., skargi wykonawcy wniesione po tej dacie będą podlegały nowym zasadom. Znaczenie tej uchwały nie sprowadza się tylko do przecięcia wątpliwości w zakresie wysokości należnej opłaty od skargi na orzeczenie KIO. W uzasadnieniu SN zawarł obszerne rozważania na temat pojęcia "postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego", stwierdzając, iż nie każda czynność faktyczna, prawna lub procesowa związana z zamówieniami publicznymi, objęta ustawą p.z.p. jest elementem tego postępowania. SN przyjął w szczególności, iż nie ma podstaw do tego, aby w zakres pojęcia "postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego" wpisywać również postępowanie wywołane wniesieniem skargi do sądu. SN wywiódł, że postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego rozpoczyna się z chwilą ogłoszenia o zamówieniu, przesłania zaproszenia do składania ofert albo przesłania zaproszenia do negocjacji. Prawo nie określa momentu zakończenia tego postępowania. Treść ustawy nie pozostawia jednakże wątpliwości, że postępowanie to kończy się z chwilą zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Wywody SN odnoszą się zatem również do kwestii będących przedmiotem sporu w piśmiennictwie - kiedy kończy się "postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego", i mają one istotne znaczenie dla praktyki. Wykonawcy powinni zwracać uwagę na treść pełnomocnictw przedkładanych w trakcie postępowań przetargowych. Pełnomocnictwo, które w swojej treści przyznaje pełnomocnikowi prawo do reprezentacji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, bez wskazania umocowania do działania w postępowaniu przed KIO czy sądem, nie jest wystarczające do reprezentacji w postępowaniach związanych z korzystaniem ze środków ochrony prawnej. Przepisy ustawy p.z.p. regulujące zasady, formy i tryb udzielania zamówień publicznych nie mają zaś zastosowania w postępowaniach odwoławczo-skargowych.

@RY1@i02/2011/080/i02.2011.080.210.002a.001.jpg@RY2@

Aldona Kowalczyk, radca prawny, szef działu prawa zamówień publicznych w Kancelarii Salans

(EGI)