Korzystający z obcych środków musi wejść w ich posiadanie

Przedsiębiorca ubiegający się o licencję na wykonywanie transportu drogowego nie spełnia wymogu sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, jeżeli źródłem jego aktywów jest oświadczenie właściciela środka trwałego.

Przedsiębiorca złożył do urzędu miasta wniosek o udzielenie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Do wniosku dołączył jednobrzmiące oświadczenia właścicieli samochodów osobowych, którzy przyznali mu prawo dysponowania tymi pojazdami w celu zarobkowego przewozu osób. Oświadczenia te zostały złożone dla wypełnienia dyspozycji art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Według przedsiębiorcy, samochody osobowe, o których mowa w oświadczeniach ich właścicieli, stanowią jego dostępne aktywa, w rozumieniu art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a u.t.d., a tym samym dokumentują spełnienie wymogu posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

Organy orzekające w tej sprawie odmówiły przedsiębiorcy udzielenia licencji z uwagi na brak spełnienia przesłanki posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3 u.t.d. Takie stanowisko zostało również zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Wyjaśnił, że ustawa o transporcie drogowym nie definiuje pojęcia "dostępne aktywa". Dlatego należy w tej kwestii posiłkować się definicją aktywów zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości, w myśl którego przez "aktywa" rozumie się kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. W świetle tego przepisu, aby określony zasób majątkowy mógł być uznany za aktywa danej jednostki, musi ona nad nim sprawować kontrolę. Kwestię tę normują przepisy art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości, zawierające definicję środków trwałych. Przepisy te szczegółowo precyzują wymogi formalne, które powinny być spełnione przez przedsiębiorcę korzystającego z obcych środków trwałych przyjętych do używania, aby mogły być one zaliczone do aktywów trwałych korzystającego. Spełnienie przez przedsiębiorcę tych ustawowych wymogów czyniłoby miarodajnym sprawowanie przez niego kontroli nad omawianymi zasobami majątkowymi, w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 12 tej ustawy o rachunkowości, a tym samym dokumentowałoby posiadanie przez przedsiębiorcę sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego w formie dostępnych aktywów.

Zdaniem NSA, załączone przez przedsiębiorcę oświadczenia właścicieli samochodów osobowych nie spełniają ustawowych wymogów dla uznania samochodów objętych tymi oświadczeniami za dostępne aktywa. Korzystający z obcych środków trwałych musi wejść w ich posiadanie na podstawie umowy, nie zaś jednego oświadczenia woli, w tym przypadku ze strony właścicieli wspomnianych środków trwałych. Ponadto zawarcie umowy, na podstawie której przedsiębiorca staje się użytkownikiem obcych środków trwałych, jest wymogiem koniecznym, jednakże niewystarczającym, aby stanowiące przedmiot umowy środki trwałe mogły być zaliczone do aktywów trwałych korzystającego. Umowa musi bowiem dodatkowo spełniać co najmniej jeden z warunków wymienionych w punktach 1 - 7 przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości.

dr Michał Kowalski

asystent sędziego NSA