Brak opłaty w terminie powoduje wygaśnięcie zezwolenia

Przepis art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje - w razie niedotrzymania terminów do wniesienia opłaty za korzystanie z zezwolenia, o których mowa w art. 11¹ ust. 7 tej ustawy - bezwzględny obowiązek stwierdzenia przez organ wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych.

Prezydent miasta zezwolił przedsiębiorcy na prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży i podawania napojów alkoholowych do 2012 r. Następnie organ ten stwierdził z dniem 1 czerwca 2009 r. wygaśnięcie zezwoleń z uwagi na to, że przedsiębiorca nie dokonał w ustawowym terminie do 31 maja 2009 r. - wynikającym z przepisu art. 11¹ ust. 7 ustawy - wpłaty należnej raty opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

Zgodnie z art. 11¹ ust. 7 ustawy opłata, o której mowa w ust. 1, wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. W myśl zaś art. 18 ust. 12 pkt 5 wskazanej ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wygasa w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 11¹ ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 11¹ ust. 7.

W odwołaniu przedsiębiorca podnosił, że 31 maja 2009 r. przypadał w niedzielę, wobec czego, zgodnie z art. 57 par. 4 k.p.a., ostatnim dniem terminu był najbliższy następny dzień powszedni. Odwołujący uiścił należną opłatę 1 czerwca 2009 r., z zachowaniem ustawowego terminu.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, samorządowe kolegium odwoławcze wskazało, że przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie uzależniają wygaśnięcia zezwolenia od tego, czy opóźnienie w zapłacie przedmiotowej opłaty było zawinione, czy też nie. Wygaśnięcie zezwoleń następuje z mocy samego prawa. Wojewódzki sąd administracyjny, oddalając skargę, uznał, że termin, o którym mowa w art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ma charakter terminu prawa materialnego, któremu uchybienie skutkowało powinnością stwierdzenia wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Zdaniem sądu do terminów prawa materialnego nie stosuje się przepisów rozdziału 10 kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że tych terminów nie oblicza się w sposób wskazany w art. 57 i nie jest dopuszczalne ich przywrócenie na podstawie art. 58 - 60 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Wyjaśnił, że przepis art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje bezwarunkową i bezwzględną konsekwencję, jaką jest stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia, w przypadku niedotrzymania terminów wniesienia opłaty za korzystanie z omawianych zezwoleń (ich raty), określonych w art. 11¹ ust. 7 tej ustawy. Terminy płatności wspomnianych opłat zostały określone przez ustawodawcę w sposób ścisły i jednoznaczny, bo przez kalendarzowe oznaczenie daty ich upływu. Przepisy te nie przewidują jakichkolwiek odstępstw w tym zakresie, a w szczególności związanych z sytuacją przypadania końca terminu w dzień wolny od pracy (jakim jest także niedziela). Innymi słowy, w przepisie art. 11¹ ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewidziano możliwości wydłużenia wyznaczonych w nim kalendarzowo terminów, gdy ich koniec przypada w dzień wolny od pracy (w szczególności w niedzielę). Sąd kasacyjny podkreślił, że przepis o sposobie liczenia terminów prawa procesowego, o którym mowa w art. 57 par. 4 k.p.a., nie ma zastosowania do terminów prawa materialnego, jakimi są terminy wskazane w art. 11¹ ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

dr Michał Kowalski

asystent sędziego NSA