Jak zmienić imię lub nazwisko

Nazwisko i imię objęte są szczególną ochroną, dlatego z zasady nie można ich zmienić dla własnego widzimisię. Tylko wyjątkowo gdy zaistnieją szczególne okoliczności, przepisy dopuszczają taką możliwośc. Kierownik urzędu stanu cywilnego ma obowiązek uwzględnić wniosek o zmianę, jeżeli spełnione będą przesłanki pozytywne oraz nie wystąpią przesłanki negatywne określone w przepisach. Przesłanki pozytywne zostaną spełnione, jeżeli wniosek o zmianę nazwiska złożyła osoba uprawniona oraz wniosek został uzasadniony ważnymi powodami. O zmianę imienia lub nazwiska może wystąpić obywatel polski, bezpaństwowiec, który ma miejsce pobytu stałego, oraz uchodźcy. Przepisy wskazują tylko przykładowo, jakie ważne powody mogą uzasadniać zmianę imienia lub nazwiska. Zmianę uzasadnia np. nazwisko ośmieszające albo nielicujące z godnością człowieka.

"Ważne powody" uzasadniające zmianę imienia lub nazwiska wskazane w przepisach nie są jedynymi przyczynami, które uzasadniają dokonywanie zmian. Oceny zasadności wniosku dokonuje kierownik USC oraz organy odwoławcze. Dla- tego w praktyce duże znaczenie w tych kwestiach odgrywa orzecznictwo sądów administracyjnych. Z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 1994 r., SA/Gd 1114/93 wynika, że jeżeli z wnioskiem o zmianę imienia lub nazwiska występuje obywatel polski i domaga się zmiany imienia lub nazwiska z polskiego na obce, to wniosek taki należy uznać za uzasadniony, gdy wnioskodawca poczuwa się do przynależności do mniejszości narodowej, a wnioskowane brzmienie imienia lub nazwiska rzeczywiście odpowiada brzmieniu w języku tej mniejszości. Inny przykład "ważnych powodów" stanowi zmiana nazwiska z powodu zhańbienia nazwiska przez osobę noszącą to samo nazwisko.

Wniosek o zmianę nazwiska nie podlega uwzględnieniu, jeżeli wnioskodawca ubiega się o zmianę nazwiska na nazwisko historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej lub wojskowej, chyba że ma członków rodziny o tym nazwisku. W taki sposób jest realizowana ochrona nazwisk historycznych i rodowych. Wnioskodawca, który chciałby nosić nazwisko składające się np. z trzech członów, także otrzyma decyzję odmowną. Z zasady po zmianie nazwisko nie może składać się z więcej niż dwóch członów.

Aby zmienić imię lub nazwisko, osoba ubiegająca się o zmianę musi z zasady osobiście zło- żyć pisemny wniosek u kierownika urzędu stanu cywilnego. Osoby zamieszkałe za granicą wniosek mogą złożyć za pośrednictwem konsula. Wyjątkowo dopuszcza się złożenie wniosku o zmianę nazwiska bez zachowania tego wymogu pod warunkiem dokonania tej czynności w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.

Właściwy do wydania decyzji o wyrażeniu zgody na zmianę imienia lub nazwiska bądź o odmowie wyrażenia zgody na zmianę imienia lub nazwiska jest kierownik USC właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego wnioskodawcy. W razie negatywnej decyzji odwołanie można wnieść do wojewody

ewa.ivanova@infor.pl

Ustawa o zmianie imienia i nazwiska z 17 października 2008 (Dz.U. z 2008 r. nr 220, poz. 1414).