Długi instytutów pod większą kontrolą

Posłowie PO chcą wzmocnić nadzór ministra zdrowia nad podlegającymi mu instytutami badawczymi. To efekt dramatycznej sytuacji m.in. Centrum Zdrowia Dziecka (CZD) i innych wysokospecjalistycznych placówek nadzorowanych przez resort. Kondycja finansowa kilku z nich jest tak zła, że zagraża ich dalszemu funkcjonowaniu. Zobowiązania wymagalne wszystkich instytutów medycznych w połowie br. wyniosły bowiem 309 mln zł. Tylko Centrum Zdrowia Dziecka ma 60 mln zł pilnych długów do spłacenia.

Plan ratunkowy

Do laski marszałkowskiej trafił właśnie projekt nowelizacji ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz.U. nr 96, poz. 618 z późn. zm.). Obecnie jest w niej zapisane, że minister sprawuje nadzór nad działalnością instytutu, ale bez wskazania konkretnych narzędzi, którymi może się posługiwać. Posłowie postulują, żeby zadłużone instytuty medyczne przedkładały mu plany naprawcze.

- Taki obowiązek będą miały w przypadku uzyskania straty w bieżącej działalności, ryzyka jej wystąpienia lub w sytuacji braku płynności finansowej - podkreśla Jan Kaźmierczak, poseł PO, jeden z pomysłodawców nowelizacji.

Minister zdrowia będzie zatwierdzał plan ratunkowy dla instytutów po konsultacji z ministrem nauki i szkolnictwa wyższego. Jeżeli zostanie zaakceptowany, dyrektor przystąpi do jego realizacji i co 3 miesiące będzie składał sprawozdania do resortu. Jeżeli nie, do placówki wkroczy komisarz, a dotychczasowy dyrektor zostanie odwołany z mocy prawa.

Taka sytuacja będzie miała miejsce również wtedy, gdy instytut w ogóle nie opracuje planu naprawczego, mimo złej kondycji finansowej. Nowy plan ratunkowy dla placówki przygotuje wtedy zarządca komisaryczny. Tego będzie powoływał i odwoływał minister zdrowia. Taki specjalny zarząd zostanie uchylony, gdy cele określone w programie naprawczym zostaną osiągnięte.

Wzmocnienie nadzoru ministra zdrowia nad instytutami badawczymi pozytywnie ocenia Tomasz Maciejewski, dyrektor Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie.

Instytut też skorzysta

- Dzięki temu będą jasno określone zasady współpracy także dla drugiej strony, czyli instytutów badawczych. Projekt konkretyzuje, kiedy minister wkracza w jego działalność i w jakim zakresie. Uważam, że to dobre rozwiązanie, które zapobiegnie lawinowemu narastaniu długów - podkreśla Tomasz Maciejewski.

Projekt przewiduje także zmniejszenie liczby członków rad naukowych w tego typu placówkach (ma być ich maksymalnie 24, a obecnie może być nawet 40) oraz zmianę wymagań wobec dyrektorów, którzy będą powoływani już pod rządami nowelizacji. Nie będą musieli posiadać tytułu naukowego co najmniej doktora, ale za to powinni mieć większe umiejętności menedżerskie. Posłowie proponują, żeby legitymowali się nie trzyletnim, jak dotychczas, lecz pięcioletnim doświadczeniem w zakresie zarządzania.

Potrzebne zmiany

Jeśli ustawa zostanie uchwalona, w przyszłym roku prawie wszystkie instytuty medyczne będą musiały przygotować i wdrożyć programy naprawcze. W połowie roku zobowiązania wymagalne miało bowiem 12 spośród 16 takich wysokospecjalistycznych placówek.

Plan ratunkowy musiało już po utracie płynności finansowej we wrześniu tego roku opracować Centrum Zdrowia Dziecka. Nie zyskał jednak akceptacji resortu zdrowia, a więc gdyby nowela ustawy obowiązywała już dziś, w tej placówce zostałby już ustanowiony zarząd komisaryczny. Obecnie nowy program naprawczy przygotowuje dla CDZ zespół ekspertów powołany przez ministra zdrowia. Ma być gotowy do końca roku.

Projekt nowelizacji ustawy o instytutach badawczych to tylko jedna ze zmian systemowych, którą Ministerstwo Zdrowia szykuje dla instytutów.

- W resorcie trwają prace nad dużą ustawą - zapewnia Krzysztof Chlebus, wiceminister zdrowia. Ta ma zacząć obowiązywać w 2014 r.

@RY1@i02/2012/232/i02.2012.232.183000500.803.jpg@RY2@

Zadłużenie instytutów medycznych

Ważne

Program naprawczy będzie musiał przygotować instytut, który utraci płynność finansową lub zakończy rok stratą. Minister będzie mógł ustanowić dla niego zarządcę komisarycznego

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl

Projekt