Kiedy warto złożyć skargę lub dążyć do umorzenia postępowania

@RY1@i02/2012/175/i02.2012.175.07100110h.803.jpg@RY2@

Andrzej Ossowski, adwokat z Kancelarii Adwokackiej A. Ossowski

Zasadniczym źródłem obowiązków administracyjnych jest z reguły akt administracyjny. Obywatel otrzymuje decyzję (postanowienie), w którym zawarte jest określone rozstrzygnięcie zobowiązujące go do określonego działania, np. zapłaty podatków, usunięcia śmieci itp. Od tak otrzymanego aktu strona postępowania może oczywiście się odwołać i spokojnie oczekiwać na rozstrzygnięcia II instancji. Dopiero uprawomocnienie się takiego aktu lub też nadanie mu wcześniej rygoru natychmiastowej wykonalności uprawnia organ egzekucyjny do prowadzenia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do przymusowej realizacji niewykonanego obowiązku.

W polskim prawie istnieje jednak także kategoria obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa (art. 5 par. 1 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), których przymusowa realizacja wymyka się spod przedstawionego powyżej schematu. I tak jednym z obowiązków administracyjnych jest np. obowiązek szkolny, który obowiązane są realizować dzieci po ukończeniu określonego w przepisach wieku. Jeżeli prawni opiekunowie tego obowiązku nie wykonają, to właściwy organ w oparciu o posiadane dokumenty urzędowe (odpisy urzędu stanu cywilnego) może ustalić taki fakt oraz bez wydawania dalszych decyzji skierować sprawę do egzekucji administracyjnej.

Takie rozwiązanie legislacyjne jest oczywiście jak najbardziej zasadne w przypadkach niebudzących wątpliwości, tak jak w rozpatrywanej sytuacji - w których ustalenie stanu faktycznego następuje w oparciu o dokumenty urzędowe.

Pojawia się zatem pytanie, do jakiej kategorii należy zaliczyć obowiązek zapłaty należności z tytułu używania niezarejestrowanego urządzenia do odbioru radia i telewizji.

Jak stwierdzono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 sierpnia 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1184/08, prawomocne), organy administracyjne obowiązane są do wydania decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika.

Jeżeli zatem doszło w trakcie kontroli do stwierdzenia używania niezarejestrowanych radioodbiorników przez pracowników, organy administracji obowiązane są do wydania decyzji w tym zakresie. Wysłanie upomnienia czy też wystawienie tytułu wykonawczego jest w tym zakresie niedopuszczalne bez wcześniejszego wprowadzenia decyzji administracyjnej do obrotu prawnego. W toku postępowania egzekucyjnego dłużnik może zatem skutecznie kwestionować istnienie należności oraz jej wymagalność, a samo postępowanie powinno podlegać umorzeniu na zarzut zobowiązanego.

Oprac. Przemysław Molik