Wątpliwe zmiany w prawie o zgromadzeniach

Prezydencki projekt zmian prawa o zgromadzeniach jest niezgodny z konstytucją i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Taką miażdżącą opinię złożyła Helsińska Fundacja Praw Człowieka (HFPC).

Projekt stanowił reakcję Bronisława Komorowskiego na zajścia podczas zeszłorocznych obchodów święta niepodległości w Warszawie. Zamaskowani uczestnicy Marszu Niepodległości zdemolowali wówczas miasto. Zasadniczym celem nowelizacji jest wprowadzenie zakazu uczestniczenia w zgromadzeniach osób, których nie można zidentyfikować ze względu na ich ubiór lub zakrycie twarzy. W świetle projektu osoby te mogłyby wziąć udział w demonstracji tylko gdy jej organizator będzie przewidywać ich udział i wykaże związek pomiędzy celem zgromadzenia a maskowaniem twarzy. W ocenie fundacji taka redakcja przepisów godzi między innymi w art. 31 ust. 3 konstytucji. Zgodnie z nim ograniczenia w zakresie korzystania z wolności i praw mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. "Tymczasem ani treść opiniowanego projektu ustawy, ani jego uzasadnienie nie wskazują, w jaki sposób ubiór, zakrycie twarzy lub zmiana wyglądu miałyby zakłócać wartości wskazane w art. 31 ust. 3 konstytucji albo miałyby być w sposób szczególny niebezpieczne dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego" - argumentuje dr Adam Bodnar, wiceprezes zarządu HFPC.

W ocenie fundacji prawo nie powinno być też tworzone pod wpływem nacisków i społecznej presji (projekt prezydencki został przesłany do Sejmu w tydzień po zajściach w Warszawie), gdyż pozbawione jest wtedy racjonalności. Tym bardziej że obecne przepisy - jak np. uprawnienia policji do zatrzymania osób stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia - dają wystarczające możliwości ingerencji w przebieg zgromadzeń w razie zagrożenia dla ich pokojowego charakteru.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl

Projekt po pierwszym czytaniu w Sejmie