Co wynika z orzecznictwa

Gwarancję trzeba zwrócić wykonawcy

Oferta odwołującego nie została wybrana jako najkorzystniejsza, a postępowanie zostało przez zamawiającego unieważnione, zatem od dnia unieważnienia postępowania wadium wniesione przez odwołującego winno zostać niezwłocznie zwrócone. Oferta odwołującego wobec unieważnienia postępowania nie musiała być zabezpieczona wadium bez uszczerbku dla praw odwołującego w postępowaniu.

Ustawodawca nie uzależnił obowiązku zwrotu wadium od faktu, czy zwrot wadium wniesionego w innej formie niż pieniądze jest technicznie łatwe. Fakt trwałego połączenia dokumentu gwarancji z pozostałymi oświadczeniami i dokumentami nie zwalnia zamawiającego z powinności zwrotu wadium. Zamawiający winien przede wszystkim tak formułować postanowienia specyfikacji, by zwrot wadium nie był utrudniony, a skoro tak się nie stało, to winien w uzgodnieniu z wykonawcą podjąć działania zmierzające do zachowania integralności i kompletności oferty po dokonanym zwrocie.

Wyrok KIO z 11 czerwca 2012 r. (sygn. akt KIO 1098/12).

Nieodwołalnie, bezwarunkowo, na pierwsze żądanie

Przyjmuje się w orzecznictwie, że wadium traktuje się tak, jakby nie zostało wniesione wtedy, gdy nie pozwala ono na zaspokojenie się zamawiającego w sytuacjach wskazanych w art. 46 ust. 4a i 5 p.z.p. Przesłanki wymienione w przywołanych przepisach są wprost wymienione w treści gwarancji bankowej złożonej przez przystępującego. Zawarte w treści tej gwarancji stwierdzenie, że zapłata zostanie dokonana na pierwsze żądanie oraz nieodwołalnie i bezwarunkowo odpowiada wymaganiom zamawiającego i zbliża wadium wniesione w formie gwarancji bankowej do wadium wniesionego w pieniądzu. Brak sformułowania w treści gwarancji, że wypłata nastąpi bez jakichkolwiek zastrzeżeń, nie naraża w niczym interesów zamawiającego na szwank, skoro gwarancja jest płatna nieodwołalnie, bezwarunkowo, na pierwsze żądanie, a z jej treści nie wynikają żadne zastrzeżenia.

Również postanowienie, zgodnie z którym zwrot gwarancji przed upływem okresu jej ważności powoduje wygaśniecie wadium, nie uchybia interesom zamawiającego.

Okolicznością o charakterze notoryjnym, znaną Izbie z urzędu, jest fakt, że klauzule o takim lub zbliżonym brzmieniu są stosowane przez banki.

Wyrok KIO z 19 kwietnia 2013 r. (sygn. akt KIO 792/13).

Bank ma prawo żądać weryfikacji podpisów

Gwarancje ubezpieczeniowe dołączone do ofert przedłożonych przez konsorcjum poprzez zawarty w nich wymóg weryfikacji przez bank prowadzący rachunek, na który ma być dokonana zapłata z gwarancji, podpisów złożonych na żądaniu zapłaty, nie posiadały charakteru gwarancji warunkowych (...), a jedynie stanowiły formalny element dla ewentualnej wypłaty kwoty wadium. Roszczenie przedmiotowej gwarancji płatne było na wezwanie do zapłaty spełniające określone wymogi formalne, a te nie stanowiły o warunkowości samego zobowiązania. Na potwierdzenie swojego stanowiska - wskazującego, że zapisy w treści gwarancji wadialnych dotyczące wymogu weryfikacji podpisów osób występujących w imieniu zamawiającego nie podważają bezwarunkowego charakteru gwarancji - prezes UZP zasadnie przywołał orzeczenie KIO z 6 sierpnia 2010 r., sygn. akt: KIO/UZP 1545/10, w którym wprost stwierdzono, że klauzula dotycząca potwierdzenia autentyczności podpisów jest jedynie formą weryfikacji osób zgłaszających roszczenie, która nie odbiera gwarancji cech bezwarunkowości, nieodwołalności i płatności na pierwsze żądanie.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2013 r. (sygn. akt V SA/Wa 327/13).

Wpłata gotówką nie powoduje wykluczenia

Zgodnie z art. 45 ust. 7 ustawy p.z.p. wadium wnoszone w pieniądzu wpłaca się przelewem na rachunek bankowy wskazany przez zamawiającego. Powyższe jednoznacznie wskazuje na obowiązek bezgotówkowego rozliczenia wadium w drodze przelewu bankowego oraz wyklucza możliwość dokonywania wpłat gotówkowych na rachunek zamawiającego, przy czym nieistotne jest, czy wpłata dokonywana byłaby w kasie banku prowadzącego rachunek zamawiającego, czy też innego banku. (...) Niemniej jednak dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie istotne jest ustalenie, czy wniesienie wadium w sposób inny (wpłata gotówkowa na rachunek bankowy zamawiającego) skutkuje wykluczeniem wykonawcy z postępowania, czy też nie. (...) Literalne brzmienie 24 ust. 2 p.z.p. wskazuje, iż tylko i wyłącznie brak wadium na rachunku wskazanym przez zamawiającego do upływu terminu składania ofert, a więc jego niewniesienie, skutkować może wykluczeniem wykonawcy z postępowania. W niniejszym postępowaniu wymagana kwota zabezpieczenia wadialnego oferty została faktycznie wniesiona, tak więc oferta konsorcjum była skutecznie zabezpieczona.

Wyrok KIO z 14 lipca 2008 r. (sygn. akt KIO/UZP 663/08).