RPO: w powiatach potrzebni są koronerzy

Rzecznik praw obywatelskich apeluje do ministra zdrowia o zmianę przepisów dotyczących stwierdzania zgonów. Obecne przysparzają problemów rodzinom zmarłych, lekarzom, a także policjantom.

RPO podkreśla, że czynność stwierdzenia zgonu i jego przyczyny nie jest świadczeniem zdrowotnym w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).

- W konsekwencji brakuje systemowych zasad rozliczeń i finansowania czynności stwierdzenia zgonu - wskazuje prof. Irena Lipowicz.

Według niej ustawa z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 118 poz. 687 ze zm.) oraz rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z 3 sierpnia 1961 r. w sprawie stwierdzenia zgonu i jego przyczyny (Dz.U. nr 39, poz. 202) nie przystają do rzeczywistości. Stanowią bowiem, że fakt śmierci oraz jej przyczyna powinny być stwierdzone przez lekarza, który w ciągu ostatnich 30 dni życia udzielał danej osobie świadczeń zdrowotnych. Zdarzają się jednak sytuacje, że chory w ogóle się nie leczył przed śmiercią lub na odwrót - był pod opieką wielu specjalistów z kliniki, poradni lub gabinetu prywatnego.

Problemy pojawiają się także, gdy do zmarłego np. w wypadku przyjeżdża karetka pogotowia. Jak podkreśla RPO, coraz częściej dysponenci pogotowia ratunkowego wysyłają w takiej sytuacji ambulans jedynie z ratownikami medycznymi, bez lekarza. Nie mają oni jednak uprawnień do stwierdzenia zgonu. Wtedy policjanci muszą zastępować służby medyczne i do czasu przyjazdu lekarza sprawować opiekę nad zwłokami.

W sytuacji, kiedy nie wiadomo, kto ostatni leczył zmarłego, osobę uprawnioną do stwierdzenia zgonu powinien wskazać starosta. Zdaniem Związku Powiatów Polskich (ZPP) rozwiązaniem byłoby ustanowienie instytucji koronera, czyli lekarza, który zajmowałby się stwierdzaniem zgonu, i wystawianie odpowiednich dokumentów. Także RPO uważa, że należy rozważyć wydanie jednolitego aktu prawnego z uregulowaną funkcją koronera. Nie wiadomo jednak, kto miałby finansować jego pracę. ZPP uważa, że powinno to być obowiązkiem budżetu państwa. Jednak według ministerstwa zdrowia jest to zadanie powiatu, stąd koszty te powinien opłacać starosta.

1200 osób średnio umiera rocznie w jednym powiecie

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl