Ochrona środowiska w rękach ministra Szyszki

Rewolucja w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) staje się faktem. Na ostatnim posiedzeniu Sejmu posłowie przegłosowali poprawki do ustawy - Prawo ochrony środowiska.

To będzie prawdziwe trzęsienie ziemi dla WFOŚiGW. Zmienią się wszystkie ich rady nadzorcze, zasiądzie w nich mniej niż do tej pory osób, bo zarządy zmniejszą się z siedmiu do pięciu członków. Samorządowcy obecnie piastujący te funkcje zostaną odwołani w ciągu 2 tygodniu po wejściu w życie nowych przepisów. A po 30 dniach na ich miejsce powołani zostaną nowi.

Wybierze ich minister środowiska. A po raz pierwszy także wojewodowie i zarząd Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Jeżeli jednak nie dotrzymają oni przewidzianego w ustawie terminu, to członków rad wyznaczy bezpośrednio minister Szyszko. I to on również będzie mógł ich odwoływać.

Ten właśnie scenariusz najbardziej niepokoi samorządowców. Boją się, że tak duża władza w rękach ministra prowadzi w istocie do centralizacji wojewódzkich funduszy. - Odbierając samorządowi województwa realny wpływ na powoływanie zarządów wojewódzkich funduszy, rządzący w istocie ograniczają gminom dysponowanie pieniędzmi na działania proekologiczne - mówi prof. Marek Chmaj z Kancelarii Radcowskiej Chmaj i Wspólnicy.

Te obawy podziela też dr hab. Zbigniew Karaczun z SGGW i ekspert Koalicji Klimatycznej. - Do tej pory wojewódzkie fundusze wspólnie z gminami ustalały, jakie są ich priorytety, i stosownie do tego przeznaczały środki tam, gdzie zapotrzebowanie było największe - mówi ekspert. I dodaje, że w istocie to minister Szyszko będzie teraz decydował o tym, na jakie cele i którym gminom zostaną przyznane środki na ochronę środowiska.

Projektodawcy uważają natomiast, że zmiany w ustawie zapewnią większą spójność polityki ekologicznej prowadzonej przez resort środowiska i władze lokalne. Twierdzą też, że zmniejszenie rad nadzorczych przyniesie wielomilionowe oszczędności. A nowy mechanizm wyłaniania ich członków pozwoli przeciwdziałać patologiom w niektórych wojewódzkich funduszach, które - jak przekonują projektodawcy - źle gospodarują swoimi finansami.

Prace nad projektem toczyły się w szczególnie burzliwej atmosferze. W trakcie ostatniego posiedzenia w Sejmie posłowie opozycji oceniali projektowane zmiany jako "ustawę kadrową". Swoje uwagi - jeszcze na wstępnym etapie - zgłaszali także ekolodzy, naukowcy z Komitetu Biologii Środowiskowej i Ewolucyjnej PAN i samorządowcy. Apelowali wtedy do premier Beaty Szydło o wstrzymanie prac nad ustawą. Bezskutecznie.

Jakub Pawłowski

jakub.pawlowski@infor.pl

Etap legislacyjny

Projekt ustawy skierowany do prac w Senacie