OZSS. Konfliktowanie przez opiniowanie?

Kluczowym elementem wielu postępowań w sprawach rodzinnych i okołorozwodowych, zabierającym czas i budzącym kontrowersje, są badania w opiniodawczym zespole specjalistów sądowych. Sędziowie często uzasadniają skierowanie spraw do OZSS konfliktem pomiędzy rodzicami (o miejsce zamieszkania dziecka, rodzaj opieki czy kontakty). Jak wskazuje mec. Marta Wnuk: „W walce o dziecko najważniejsza jest opinia sądowych specjalistów”. W materiale sponsorowanym z jej udziałem wskazano: „Badania w OZSS to klucz do wygranej sprawy”. Magdalena Bajsarowicz, prawnik i psycholog sądowy, wskazuje na swoim kanale na platformie YouTube: „Oczywiście możemy zakładać na początku, że nie każda rodzina będzie skierowana na badanie psychologiczno-sądowe. Natomiast, kiedy nie ma porozumienia między rodzicami w sprawie dzieci, szczególnie dotyczącego uregulowania kontaktów czy miejsca zamieszkania, rzadziej władzy rodzicielskiej, to niemal że z pewnością można mieć przekonanie, że do takiego badania psychologiczno-sądowego dojdzie”. Jednak przesłanką zasięgania opinii biegłych według kodeksu postępowania cywilnego nie jest „konflikt” czy „brak porozumienia”, lecz potrzeba zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Do sądu raczej nie chodzi się, aby pochwalić się zgodą w jakiejś sprawie czy dobrze działającą współpracą, a właśnie by sąd rozstrzygnął konflikt. I tylko z tego powodu nie powstaje potrzeba zasięgania wiadomości specjalnych, a konflikt powinien rozstrzygać sąd, a nie biegli.

Wiadomości specjalne czy specjalnie dla sądu?

W sprawach rodzinnych sąd powinien przede wszystkim zniechęcać do konfliktu. Tymczasem bywa przeciwnie. „Utrudnianie kontaktów stanowi częsty środek nacisku drugiego małżonka w celu pozyskania wyższych alimentów. Powiem wprost: obecny system wręcz zachęca do sporów” – mówił mec. Rafał Wąworek na łamach „Rzeczpospolitej”.