Między Wschodem a Zachodem. Nasza rola w CCBE

Budowa pozycji samorządu radców prawnych na arenie międzynarodowej odbywała się praktycznie od początku jego powstania. W mojej ocenie przełomowym momentem na tej drodze był rok 1999, gdy Krajowa Izba Radców Prawnych została członkiem Rady Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE). Ktoś może zadać pytanie dlaczego? Odpowiedź leży zarówno w istocie tej organizacji, jak i roli, jaką w niej odgrywają polscy radcy prawni.

Rada Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy jest największą w Europie organizacją reprezentującą ponad milion europejskich prawników. CCBE promuje wysokie standardy wykonywania zawodu prawników europejskich. Dba, by podstawowe wartości zawodu - niezależność, ochrona tajemnicy zawodowej czy unikanie konfliktu interesów - oraz inne zasady etyczne były zawsze respektowane w pracy prawników i nigdy nie były przedmiotem jakiejkolwiek politycznej gry. Rada reprezentuje organizacje członkowskie wobec instytucji europejskich, a w szczególności jest oficjalnie uznanym reprezentantem prawników w Trybunale Sprawiedliwości UE w Luksemburgu, przy którym funkcjonuje stała delegacja CCBE, oraz w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu. CCBE bierze również udział w programach i inicjatywach Rady Europy. Jest czynnym uczestnikiem stosunków międzynarodowych - aktywnie pracuje na rzecz niezależności zawodów prawniczych i wspierania praworządności. Dużą uwagę zwraca też na popularyzowanie zasad, na których opiera się państwo demokratyczne. CCBE odgrywa też ważną rolę w obszarze praw człowieka - interweniuje tam, gdzie łamane jest prawo do obrony i sprawiedliwego sądu. Co roku organizacja przyznaje prestiżową nagrodę w dziedzinie praw człowieka. Otrzymuje ją prawnik lub grupa prawników szczególnie zasłużona na tym polu.

Do CCBE mogą należeć jedynie samorządy reprezentujące w pełni niezależnych prawników, wykonujących swój zawód w sposób zgodny z uznanymi europejskimi standardami, których zasady etyki zawodowej są zgodne ze statutem i kodeksem deontologicznym CCBE.

Dlatego przyjęcie w 1999 roku samorządu radcowskiego do Rady Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy było wydarzeniem tak wielkiej wagi? Oznaczało bowiem, że zawód radcy prawnego zdobył międzynarodowe uznanie, a było to możliwe dzięki spełnieniu kryteriów niezależności, profesjonalizmu i etyki.

Czym zajmują się polscy radcy prawni w CCBE? Ze względu na naszą historię zawsze bliskie są nam kontakty z krajami, które dopiero czynią pierwsze kroki na drodze do demokracji lub pozostają jeszcze w okowach dyktatury. Dlatego też czynnie pracujemy w komitecie PECO (Pays d’Europe Centrale et Orientale) zajmującym się stosunkami zewnętrznymi CCBE głównie z krajami Europy Środkowej i Wschodniej, Bałkanami i Kaukazem, obecnie też z krajami basenu Morza Śródziemnego. Komitet ten organizuje misje i konferencje w tych państwach. Dla przykładu taka właśnie misja współtworzyła ukraiński okrągły stół, w ramach którego opracowano zalecenia i rekomendacje w sprawie nowego prawa o adwokaturze na Ukrainie. Dobrym przykładem jest tu także projekt kształcenia prawników w Turcji czy pomoc dla adwokatów gruzińskich przy zmianach ich zasad etyki zawodowej

Staramy się do CCBE przenosić także nasze rodzime doświadczenia. Szczególnie bliskie nam jest Partnerstwo Wschodnie. W ramach tej inicjatywy samorząd radców prawnych wspiera prawników wykonujących zawód w państwach usytuowanych na wschodzie kontynentu, gdzie niestety zdarza się łamanie praw człowieka. W ostatnim okresie nasza praca koncentrowała się na Białorusi - wspieramy adwokatów prześladowanych za działalność zawodową świadczoną na rzecz krytyków polityki władz w tym kraju. To jest pole działalności, na którym polscy radcowie prawni szczególnie się wyróżniają. Nasze historyczne doświadczenia pozwalają nam bowiem na głębsze spojrzenie na te problemy. Czym innym jest bowiem wiedzieć o łamaniu praw człowieka, a czym innym jest je czuć całym sercem. Nas wspierano w przeszłości, dziś my mamy obowiązek pomagać innym.

W ramach CCBE działamy więc w grupach roboczych i komitetach ds. dostępu do wymiaru sprawiedliwości, praw człowieka, deontologii, kształcenia, ubezpieczenia odpowiedzialności zawodowej, konkurencji, swobody świadczenia usług prawnych, prawa spółek, prywatnego prawa europejskiego, prania pieniędzy oraz międzynarodowych firm prawniczych.

Polscy radcowie prawni są aktywni na wielu polach, współtworząc przyszły, innowacyjny rynek usług prawnych w Europie. Uczestniczą w kształtowaniu nowoczesnego zawodu prawniczego, dla którego najważniejsze są stałe podnoszenie kwalifikacji i bezkompromisowe przestrzeganie fundamentalnych zasad etyki, tj. niezależności, tajemnicy zawodowej oraz braku konfliktu interesów. Pomagając przy tym wszystkim prawnikom z innych krajów, którzy - z różnych względów - potrzebują naszego wsparcia. I pragnę to szczególnie podkreślić, że zawsze je od nas otrzymują.

@RY1@i02/2012/187/i02.2012.187.07000070f.803.jpg@RY2@

fot. Maciej Gawlikowski/Reporter

Polacy pracują w komitecie PECO, którego jedna z misji tworzyła ukraiński okrągły stół

@RY1@i02/2012/187/i02.2012.187.07000070f.804.jpg@RY2@

Maria Ślązak, wiceprezydent Rady Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy

Maria Ślązak

wiceprezydent Rady Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy