Jak zrobić karierę w wielkiej firmie, założyć kancelarię i podbić palestrę

Adwokat

Trzeba ukończyć aplikację adwokacką, zdać egzamin adwokacki i zostać wpisanym na listę adwokatów. Nabór dla kandydatów na aplikantów odbywa się raz w roku i polega na zdaniu egzaminu konkursowego (opłata w tym roku wynosi 1125 zł). Po zdaniu egzaminu kandydaci mają dwa lata na wpisanie się na listę aplikantów. Przystępując do aplikacji, są zobligowani do znalezienia patrona, który odpowiada za odpowiednią edukację i przebieg aplikacji. Trwa ona 3 lata i jest odpłatna (w tym roku to 2,8 najniższych płac, czyli 4,2 tys. zł). Aplikacja kończy się zdaniem egzaminu zawodowego.

Obecnie jest 10 446 adwokatów i 6234 aplikantów. W czasie aplikacji jeżeli patron zdecyduje się zatrudnić aplikanta, zarabia on niewiele, 500 - 1500 zł. Jednak po jej ukończeniu otwierają się liczne ścieżki kariery i już początkujący prawnik czy radca ma szansę nawet na kilkanaście tysięcy złotych pensji miesięcznie.

Radca prawny

Radców prawnych w Polsce jest 32 tys. To jeden z najliczniej wykonywanych zawodów prawniczych. Aby zostać radcą, należy po ukończeniu studiów zdać egzamin i dostać się na aplikację, która trwa trzy lata. Kończy się egzaminem, który uprawnia do wykonywania zawodu. Przez ten czas oprócz szkoleń trzeba odbyć praktyki w sądzie. Aplikacja kosztuje 2,8 minimalnej pensji, czyli obecnie 4,2 tys. zł. Połowa z radców, jak wynika z danych Krajowej Rady Radców Prawnych, pracuje na umowę, połowa na własny rachunek. Zajmują się głównie udzielaniem porad z dziedziny prawa, przygotowywaniem pism procesowych, pozwów, wniosków i umów. Zarobki aplikantów są bardzo niskie, od 500 do 1,5 tys. zł. Za to po ukończeniu aplikacji otwierają się liczne możliwości wyboru dalszej drogi zawodowej. Podobnie, jak w przypadku adwokatów już początkujący radca może zarobić nawet kilkanaście tysięcy złotych miesięcznie.

Duża kancelaria

Kariera w globalnych, międzynarodowych czy dużych mających kilka oddziałów w Polsce kancelariach wymaga przeskoczenia kilku szczebli. Zaczyna się od praktykanta (intern) - to studenci, których firmy przyjmują na kilka tygodni, płacąc 1 tys. - 2 tys. zł za miesiąc. Potem jest stopień legal assistant - student V roku lub świeży absolwent, nadal praktykant, ale z lepszymi zarobkami (3 - 4 tys. zł). Prawnik (associate) - w trakcie aplikacji (junior) lub tuż po aplikacji (associate) razem z prowizjami zarabia do 10 tys. zł. Senior associate to adwokat lub radca z doświadczeniem. Counsel - od takiego prawnika wymaga się pozyskiwania klientów z nazwiskiem i rozwiązywania trudnych problemów. Uwieńczeniem kariery jest zostanie partnerem lub wspólnikiem. Partnerzy mają stałe zarobki plus premie, a wspólnicy dzielą między siebie zysk firmy. Czasem kwoty te sięgają kilku milionów złotych rocznie.

Własna kancelaria

Swoboda i wypracowanie własnej marki - to dlatego adwokaci marzą o własnych firmach. Aby założyć własną kancelarię adwokacką, trzeba mieć niezbędny kapitał na wynajem biura, zatrudnienie pracowników, założenie strony internetowej. Najmniejszych jednoosobowych kancelarii adwokackich działa kilka tysięcy. Kancelarii radców prawnych jest obecnie zarejestrowanych blisko 2,2 tys. Możliwości formy prowadzenia kancelarii jest kilka. Można wybrać spółkę cywilną, jawną i partnerską. Warto wziąć pod uwagę współpracę z kilkoma prawnikami, by np. podczas wakacji nasi klienci nie zostali bez opieki. Plusem własnej kancelarii jest też to, że właściciele mają większe udziały w jej przychodach. Małe, ale dobrze dające sobie radę na rynku mają rocznie po kilkaset tysięcy złotych przychodu, co daje na jednego właściciela zazwyczaj po kilkanaście - kilkadziesiąt tysięcy złotych zarobku miesięcznie.

Prawnik firmowy

Coraz więcej firm decyduje się na posiadanie własnych działów prawnych lub nawiązanie współpracy z wybraną kancelarią. Prawnicy wewnętrzni, zatrudnieni na podstawie stosunku pracy lub świadczący usługi prawne prowadząc jednoosobowe kancelarie w formie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, to coraz pokaźniejsza grupa. Szacuje się, że w ten sposób pracuje około 9 tys. adwokatów i radców prawnych. Najbardziej poszukiwani są ci specjalizujący się w prawie pracy, zamówieniach publicznych, podatkach, a także asystenci. Firmy zwykle szukają kandydatów z doświadczeniem. Ofert pracy jest coraz więcej. Z danych Pracuj.pl wynika, że w 2009 r. poszukiwano ok. 1,8 tys. takich prawników, w 2011 r. już ponad 2,7 tys., a w I kwartale tego roku już blisko tysiąc. Pensje są bardzo zróżnicowane. Od kilku tysięcy złotych dla szeregowego prawnika po 20 - 40 tys. zł dla dyrektora działu prawnego.

Sędzia

Mamy około 10 tys. sędziów.Aby otrzymać nominację, najbardziej klasyczną drogą jest zrobienie aplikacji sędziowskiej. Najpierw trzeba zdać na aplikację ogólną do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Polega ona na rocznym szkoleniu i zajęciach praktycznych w sądach i trwa 4 lata, przez 30 miesięcy odbywają się szkolenia, praktyki oraz sprawdziany, a część ta kończy się egzaminem sędziowskim. Potem zaczyna się staż na stanowisku referendarza sądowego, trwający 18 miesięcy. Jest wielu chętnych na zostanie sędzią: rok temu na 200 miejsc na aplikacje ogólną zdawało 1,8 tys. osób. Z 200 tylko ok. 70 otrzymało możliwość robienia aplikacji sędziowskiej. Ale w zmian jest gwarantowane przez państwo uposażenie. Podczas aplikacji otrzymuje się stypendium: najpierw 2,7 tys. zł netto, później ponad 3 tys. zł. Początkujący sędzia sądu rejonowego zarabia ok. 6 tys. zł, w okręgowym od 7,5 tys. zł w apelacjnym zarobki zaczynają się od 9 tys. zł.

Prokurator

Prokuratorów w Polsce jest około 13 tys. Podstawową ścieżką zostania prokuratorem jest zrobienie aplikacji w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Podobnie jak w przypadku sędziego trzeba zdać na aplikację ogólną. Polega na rocznym szkoleniu i zajęciach praktycznych w prokuraturze. Po każdej sesji aplikanci zdają sprawdzian. Osoby, które ostatecznie uzyskają najwyższą punktację, mogą zdawać na aplikację prokuratorską. Trwa 30 miesięcy i kończy się egzaminem. Następnie obowiązuje przynajmniej roczna asesura prokuratorska, asesor wykonuje podobne obowiązki jak prokurator. Po niej można rozpocząć starania o stanowisko prokuratora, na które powołuje minister sprawiedliwości. Podczas aplikacji ministerstwo przyznaje stypendium - ok. 3 tys. zł miesięcznie. Prokuratorzy rejonowi w zależności od stażu zarabiają od 6,5 do 9 tys. zł, okręgowi od 7,7 do 9,5 tys., a apelacyjni 9 - 10 tys. zł.

Notariusz

Notariuszy w Polsce jest 2317. Zajmują się przede wszystkim sporządzaniem dokumentów, które otrzymują wagę dokumentu państwowego.

Notariusz może także przyjmować na przechowanie dokumenty, pieniądze czy papiery wartościowe.

Aby zostać notariuszem, należy po magisterium z prawa zdać egzamin, który uprawnia do odbycia aplikacji notarialnej.

Rozpoczyna się ona zawsze 1 stycznia i trwa 2 lata i 6 miesięcy. Aplikację organizuje Izba Notarialna. Nauka jest płatna, kosztuje obecnie trzykrotność pensji minimalnej, czyli 4,5 tys. zł.

To jednak nie koniec, aby móc otworzyć kancelarię notarialną - trzeba jeszcze przejść asesurę, którą się odbywa pod patronatem wybranego notariusza i trwa ona co najmniej dwa lata. Według serwisu Wynagrodzenia.pl średnie zarobki notariuszy w Polsce kształtują się od 4,4 tys. zł do 8,3 tys. zł.