Czy i jak można łączyć zawód adwokata z innymi zajęciami?

Możliwość łączenia zawodu adwokata z wykonywaniem innych zajęć to jedna z istotniejszych i zarazem najbardziej kontrowersyjnych regulacji kodeksu etyki adwokackiej. Odnosi się do adwokackich imponderabiliów. Jej kształt decyduje o pozycji i charakterze zawodu adwokata i wpływa na jego społeczny odbiór. Ma znaczenie dla każdego członka palestry, przesądza bowiem o tym, czy i pod jakimi warunkami można pełnić określone funkcje lub wykonywać inne, niezawiązane z profesją zajęcia.

Z perspektywy pragmatycznej sprowadza się to do pytania, czy można – a jeśli tak, to w jakim zakresie – będąc adwokatem, wykonywać zarobkowo inne czynności. W czasach stale zwiększającej się liczby adwokatów oraz kurczących się możliwości zarobkowych jest to kwestia o istotnym znaczeniu. Wiąże się z zasadniczymi dylematami wynikającymi ze zderzenia idealistycznie postrzeganego etosu adwokata jako szlachetnej i samoistnej profesji z prozą pragmatycznej presji poszerzania spektrum świadczenia niekoniecznie czysto adwokackich usług. Ogniskuje się tu nieodłączny spór między idealizującym konserwatyzmem, upatrującym w zawodzie adwokata profesji szczególnej, a pragmatyzmem i wymogami współczesności. Nie ma wątpliwości, że to, co w zakresie zakazu łączenia zajęć było uzasadnione i zrozumiałe kilkadziesiąt lat temu, niekoniecznie odpowiada współczesnym zasadom wykonywania zawodu adwokata. Debaty dotyczące zakazu i ewentualnych zmian, w szczególności racjonalizujących tradycjonalistyczne podejście, są czymś zrozumiałym i naturalnym, a potrzeba dostosowania zakazu do wymogów współczesności jest oczywista. Wszelkim zmianom w tym zakresie towarzyszy zrozumiałe zainteresowanie środowiska adwokackiego. Nic zatem dziwnego, że wprowadzone ostatnio modyfikacje wywołały poważną debatę.