Samorząd chce większych uprawnień dla doradców

Samorząd w projekcie nowelizacji ustawy o doradztwie podatkowym proponuje m.in.:

• rozszerzenie kompetencji doradców podatkowych na sprawy karnoskarbowe, z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz przed sądami rejestrowymi (KRS), a także prawo składania skarg konstytucyjnych;

• wprowadzenie kontroli doradczej, która dawałaby dodatkowe przywileje podatnikom;

• ujednolicenie strojów doradców w sądach (toga);

• wprowadzenie dwuletniej aplikacji oraz zmianę zasad przeprowadzania egzaminu;

• wprowadzenie wymogu, aby doradcami zostawali jedynie prawnicy i ekonomiści (dziś nie ma takich ograniczeń);

• rozszerzenie kar dyscyplinarnych o kary pieniężne.

Jak mówi Anna Misiak, wiceprzewodnicząca Krajowej Rady Doradców Podatkowych, to ambitny projekt. Mimo że został on już przekazany Ministerstwu Finansów, nadal jest konsultowany w środowisku doradców podatkowych. Szanse na jego uchwalenie w tym roku wydają się niewielkie ze względu rok wyborczy i to, że stanowiska w sprawie propozycji KRDP nie zajął dotąd MF.

Rozszerzenie uprawnień

Doradcy są zgodni w ocenie rozszerzenia uprawnień m.in. o sprawy KKS i ubezpieczeniowe. – Pozwoli to zwiększyć prestiż zawodu, zwiększy jego rozpoznawalność, ale zapewni także podatnikowi bardziej kompleksową obsługę w jednym miejscu – przekonuje Anna Misiak.

Jak dodaje Tomasz Michalik, partner w MDDP oraz były przewodniczący KRDP, rozszerzenie uprawnień na reprezentację podatników w sprawach karnych skarbowych (w pewnym zakresie) i sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a także przed sądami rejestrowymi, jest zasadne i potrzebne.

– To nasz chleb powszedni – dodaje Dominik Szczygieł, doradca podatkowy, radca prawny z MSDS LEGAL i MSDS TAX. Mówi, że przedstawiciele innych korporacji w takich sprawach może byli lepiej przygotowani, jeśli chodzi o procedurę, ale pod względem meritum to doradcy najlepiej znają tę materię.

Prof. Jadwiga Glumińska-Pawlic, przewodnicząca państwowej Komisji Egzaminacyjnej ds. Doradztwa Podatkowego oraz była przewodnicząca KRDP, potwierdza, że propozycja rozszerzenia kompetencji doradców podatkowych ma aprobatę prawników. – Dzisiejszy rynek wymaga specjalizacji, a zatem lepiej postawić na współpracę i budowanie „interdyscyplinarnych” kancelarii, niż wymagać od doradcy posiadania pełnej wiedzy prawniczej, ekonomicznej i informatycznej.

Kontrola doradcza

Doradcy pozytywnie oceniają również propozycję wprowadzenia tzw. kontroli doradczej. Jak tłumaczy Anna Misiak, miałaby ona polegać na tym, że doradcy na zlecenie podatników i płatników weryfikowaliby, czy spełniają oni ciążące na nich obowiązki. Dziś taką możliwość mają jedynie organy podatkowe i celno-skarbowe.

Kontrola doradcza kończyłaby się sporządzeniem sprawozdania, które zawierałoby opinię o prawidłowości procedur podatnika lub płatnika mających zapewnić prawidłową realizację w badanym okresie obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego.

Zdaniem Dominika Szczygła wprowadzenie kontroli zarządczej mogłoby wpłynąć na zmianę pozycji doradcy wobec klientów i organów podatkowych. Doradcy przestaliby być postrzegani jako przeciwnicy organów, a zaczęliby być postrzegani jako współpracownicy administracji podatkowej.

– Doradca stałby się audytorem podatkowym. To byłaby spora szansa dla klientów na przywileje podatkowe, ale i nowe pole odpowiedzialności doradców. Ugruntowałoby to również zawód doradcy podatkowego jako zawód zaufania publicznego – uważa ekspert.

Podobnie propozycję ocenia Tomasz Michalik. – Dziś zawód doradcy podatkowego jest naturalnym elementem ekosystemu podatkowego, w którym doradca zapewnia prawidłowość rozliczeń podatnika. Proponowana przez radę kontrola doradcza może przyczynić się do większej efektywności wykorzystania zasobów kontrolnych samych organów – ocenia.

Kontrowersyjne zmiany

Największe kontrowersje wzbudzają dwie propozycje rady: ograniczenie dostępu do zawodu do osób z wyższym wykształceniem prawniczym lub ekonomicznym oraz wprowadzenie aplikacji zamiast obecnej praktyki.

Jak mówi prof. Jadwiga Glumińska-Pawlic, kandydaci na doradców podatkowych przestraszyli się propozycji KRDP dotyczących nowych zasad przeprowadzania egzaminu i aplikacji. – To spowodowało, że do przeprowadzanego aktualnie egzaminu pisemnego zgłosiło się ponad 1500 osób – mówi.

Przewodnicząca nie zgadza się z propozycją ograniczenia dostępu do zawodu do prawników i ekonomistów. Uważa jednak, że egzamin na doradcę podatkowego powinien się zmienić. – Rozmawiamy o tym już z członkami komisji egzaminacyjnej i pracownikami departamentu systemu podatkowego MF – podkreśla.

Resort finansów w odpowiedzi na pytania DGP uspokaja, że nie zamierza ograniczać dostępu do zawodu. Dominik Szczygieł przyznaje, że propozycja KRDP utrudniłaby dostęp do zawodu, ale w jego ocenie jest to proces nieuchronny.

– Nie doprowadzi on do zamknięcia dostępu do zawodu. Nabór nadal ma mieć charakter otwarty, a sam egzamin będzie państwowy. Celem projektu jest lepsze przygotowanie do wykonywania coraz bardziej odpowiedzialnego zawodu – argumentuje Szczygieł.

Dodaje, że co roku rośnie skomplikowanie obrotu gospodarczego, a rzeczywistość prawna jest coraz bardziej złożona. Powinno to wykluczać osoby bez przygotowania prawniczego czy ekonomicznego z możliwości zdawania egzaminu i uzyskania uprawnień doradcy.

Symboliczna toga

Zdaniem prof. Jadwigi Glumińskiej-Pawlic przedstawione propozycje mijają się z oczekiwaniami rynku doradców podatkowych. Domagają się oni wzrostu prestiżu zawodu, nie tylko przez zabiegi o charakterze formalnym i wizerunkowym.

– Wątpię, by wprowadzenie stroju urzędowego przyczyniło się do integracji środowiska i zmiany sposobu jego postrzegania przez społeczeństwo. Kiedyś niemiecki doradca podatkowy powiedział mi, że sędzia nie patrzy na jego strój, ale na to, czy jest merytorycznie przygotowany i czy ma wyczyszczone buty… – mówi nasza rozmówczyni.

Zdaniem Tomasza Michalika nadszedł już jednak czas, by w ten sposób zrównać także w warstwie symbolicznej status pełnomocników reprezentujących podatników przed sądami administracyjnymi – stwierdza. ©℗